Poporodowe zapalenie tarczycy i związane z nim problemy po ciąży

W miesiącach po porodzie kobiety często czują się zmęczone, doświadczają wahań nastroju i mają wiele innych objawów. Jednak u niektórych kobiet objawy mogą stać się uciążliwe i mogą wskazywać na problem z tarczycą znany jako poporodowe zapalenie tarczycy (PPT) – zapalenie tarczycy, które początkowo występuje w pierwszym roku po porodzie, poronieniu lub wywołanej aborcji.KątJest uważany za odmianę autoimmunologicznego zapalenia tarczycy, znanego również jako zapalenie tarczycy Hashimoto.

Rodzaje PPT

Istnieje kilka rodzajów poporodowego zapalenia tarczycy, w tym:

• Klasyczny: przechodzisz okres tymczasowej tyreotoksykozy – stan charakteryzujący się zbyt dużą ilością hormonów tarczycy w twoim systemie – po którym następuje okres tymczasowej niedoczynności tarczycy, która wraca do normalnej funkcji tarczycy pod koniec pierwszego roku. Dzieje się tak u około 22% kobiet z PPT.KątKąt

• Izolowana tyreotoksykoza: masz okres nadczynności tarczycy, ale nie niedoczynność tarczycy, a nadczynność tarczycy ostatecznie ustępuje. Zwykle zaczyna się od dwóch do sześciu miesięcy po porodzie i występuje również u około 30% kobiet z PPT.KątKąt

• Izolowana niedoczynność tarczycy: u drugiej połowy pacjentek z PPT pojawia się niedoczynność tarczycy w okresie od 3 do 12 miesięcy po porodzie. Około 48% kobiet z PPT ma tę formę.KątKąt

Chociaż w większości przypadków to ustępuje, u 20-40% kobiet rozwija się trwała niedoczynność tarczycy.

Czynniki ryzyka

Stan ten jest dość powszechny, ponieważ szacuje się, że około 5-10% kobiet.

Niektóre czynniki ryzyka mogą pomóc przewidzieć, kto jest narażony na zwiększone ryzyko rozwoju poporodowego zapalenia tarczycy. Obejmują one:

• Osobista lub rodzinna dysfunkcja tarczycy
• Historia PPT (20% kobiet ma nawracające zapalenie tarczycy z kolejnymi ciążami)
• Obecność przeciwciał przeciwtarczycowych przed zajściem w ciążę: Zmiany w układzie odpornościowym podczas ciąży mogą nasilać objawy zapalenia tarczycy. (Im wyższe miano, tym większe ryzyko)
• Cukrzyca typu 1
• Toczeń
• Przewlekłe wirusowe zapalenie wątroby

Typowy kurs

Najczęstszy przebieg poporodowego zapalenia tarczycy obejmuje początek łagodnej niedoczynności tarczycy, która zaczyna się od dwóch do sześciu miesięcy po urodzeniu dziecka. Niedoczynność tarczycy następnie ustępuje wraz z normalizacją tarczycy.KątKąt

Kolejnym najczęstszym objawem jest łagodna nadczynność tarczycy, która rozpoczyna się od jednego do czterech miesięcy po porodzie, po czym tarczyca się normalizuje.KątKąt

Trzeci kurs charakteryzuje się łagodną nadczynnością tarczycy, która następnie przechodzi w okres łagodnej niedoczynności tarczycy trwający od kilku tygodni do kilku miesięcy, po której następuje normalizacja czynności tarczycy.

Chociaż niektóre przypadki poporodowego zapalenia tarczycy z czasem ustępują, istnieje duże ryzyko, że kobieta nadal będzie miała chorobę tarczycy.KątKąt

Objawy

Istnieje szereg objawów poporodowego zapalenia tarczycy, które mogą pojawić się zarówno w fazie nadczynności, jak i niedoczynności tarczycy. Obejmują one:KątKąt

• Wypadanie włosów
• Zmęczenie
• Depresja, lęk i nastroje

Objawy w fazie nadczynności tarczycy poporodowego zapalenia tarczycy są zwykle łagodniejszymi wersjami ogólnych objawów nadczynności tarczycy. Objawy te mogą obejmować lęk, osłabienie mięśni, drażliwość, kołatanie serca, szybkie bicie serca, drżenie, utratę masy ciała i biegunkę.KątKąt

Podobnie objawy w fazie niedoczynności tarczycy w poporodowym zapaleniu tarczycy są łagodniejszymi wersjami ogólnych objawów niedoczynności tarczycy. Mogą obejmować spowolnienie, suchość skóry, trudności w utracie wagi (lub przybieranie na wadze), zaparcia, niską temperaturę ciała i obrzęki oczu, twarzy i dłoni.KątKąt

Diagnoza

Twój lekarz zazwyczaj przeprowadzi kilka badań krwi, aby zdiagnozować poporodowe zapalenie tarczycy. W fazie nadczynności tarczycy badania krwi zwykle wykazują niski poziom hormonu tyreotropowego (TSH) oraz wysoki prawidłowy lub podwyższony poziom tyroksyny (T4) i trójjodotyroniny (T3).

W fazie niedoczynności TSH będzie podwyższone, a T4 i T3 będą niskie lub niskie w normie. Poziom przeciwciał przeciwko peroksydazie tarczycowej (TPO) jest prawdopodobnie podwyższony u większości kobiet z poporodowym zapaleniem tarczycy, zwłaszcza w fazie niedoczynności tarczycy.

W niektórych przypadkach poporodowego zapalenia tarczycy wykonywane jest badanie ultrasonograficzne, które wykaże powiększenie tarczycy.

Należy pamiętać, że wraz z poporodowym zapaleniem tarczycy po urodzeniu dziecka może wystąpić autoimmunologiczna choroba Gravesa-Basedowa (która powoduje nadczynność tarczycy). Chociaż poporodowe zapalenie tarczycy jest znacznie częstszą przyczyną nadczynności tarczycy, Twój lekarz będzie chciał upewnić się, że nie przegapi diagnozy choroby Gravesa.

Niektóre czynniki wyróżniające chorobę Gravesa to bardziej nasilone objawy, większe powiększenie tarczycy i objawy oczne (tzw. oftalmopatia Gravesa).

W niektórych przypadkach wykonuje się test wychwytu radiojodu w celu odróżnienia poporodowego zapalenia tarczycy od choroby Gravesa-Basedowa. Pamiętaj jednak, że ten test jest przeciwwskazany, jeśli karmisz piersią, chyba że odciągasz i wyrzucasz mleko przez kilka dni później.

Leczenie nadczynności tarczycy

Leki przeciwtarczycowe nie są zalecane w okresie nadczynności tarczycy w poporodowym zapaleniu tarczycy. Jeśli masz objawy, Twój lekarz może przepisać beta-bloker, taki jak propranolol lub metoprolol, w najniższej możliwej dawce przez kilka tygodni, aby je złagodzić. Propranolol jest preferowany, jeśli karmisz piersią, ponieważ nie przenika tak łatwo do mleka matki, a także dlatego, że zmniejsza aktywację hormonu tarczycy (T4 do T3).

American Thyroid Association (ATA) zaleca, aby po ustąpieniu fazy nadczynności tarczycy, po czterech do sześciu tygodniach, ponownie zbadać poziom TSH w celu zbadania fazy niedoczynności tarczycy, która występuje w około 75% przypadków.

Leczenie niedoczynności tarczycy

Jeśli dojdziesz do fazy niedoczynności tarczycy PPT, Twój plan leczenia będzie zależał od kilku czynników. Oto, co jest ogólnie zalecane:

• Synthroid (lewotyroksyna): Jeśli masz poważne objawy niedoczynności tarczycy, karmisz piersią i/lub próbujesz ponownie zajść w ciążę, Twój lekarz prawdopodobnie rozpocznie leczenie lewotyroksyną. Prawdopodobnie zostaniesz również poddany lekowi, jeśli nie masz żadnych objawów, ale Twój poziom TSH przekracza 10 mIU/L. W przypadkach, gdy masz tylko łagodne objawy niedoczynności tarczycy, Twój lekarz może pomyśleć o podaniu lewotyroksyny, w zależności od innych okoliczności, takich jak poziom TSH i czy karmisz piersią lub próbujesz zajść w ciążę.

• Ścisłe monitorowanie: Jeśli nie masz żadnych objawów niedoczynności tarczycy, a poziom TSH jest niższy niż 10 mIU/L, prawdopodobnie nie będziesz potrzebować leczenia, ale będziesz potrzebować sprawdzania poziomu TSH co cztery do ośmiu tygodni, dopóki nie poprawi się czynność tarczycy wrócić do normalności.

Lewotyroksyna jest zwykle przepisywana przez około rok, a następnie stopniowo zmniejszana, jednocześnie uważnie monitorując poziom TSH, aby upewnić się, że nie rozwinęła się trwała niedoczynność tarczycy. Wyjątkiem jest sytuacja, gdy zajdziesz w ciążę lub chcesz zajść w ciążę w tym czasie. W takim przypadku Twój lekarz pozostawi Cię na lekach na później.

Rozważania dotyczące karmienia piersią

Jeśli jesteś leczona z powodu niedoczynności tarczycy podczas karmienia piersią, możesz bezpiecznie kontynuować przyjmowanie leków zastępczych hormonów tarczycy w regularnych dawkach bez szkody dla dziecka. Badania pokazują, że ilość hormonu tarczycy w mleku matki stanowi mniej niż 1 procent dziennego zapotrzebowania dziecka, więc przyjmowane leki mają niewielki wpływ na dziecko.

Kwestia przyjmowania leków przeciwtarczycowych na nadczynność tarczycy podczas karmienia piersią jest nieco bardziej kontrowersyjna i warto dalej zbadać zalety i wady. ATA mówi, że ponieważ małe ilości propylotiouracylu (PTU) i metimazolu (MMI) można znaleźć w mleku matki, Twój lekarz powinien zalecić Ci najniższą możliwą skuteczną dawkę.

Po przebytym poporodowym zapaleniu tarczycy istnieje znacznie zwiększone ryzyko jego ponownego rozwoju w przyszłych ciążach. Planując ciążę lub po stwierdzeniu, że jesteś w ciąży, poinformuj swoich lekarzy o wszelkich problemach z tarczycą w przeszłości.

Ponadto epizod poporodowego zapalenia tarczycy zwiększa ryzyko rozwoju niedoczynności tarczycy lub wola w późniejszym życiu, dlatego ważne jest, aby co roku oceniać czynność tarczycy.