Przegląd i przyczyny zaburzeń węchowych

Czym są zaburzenia węchowe? Jakie są przyczyny dysosmii (zaburzenia węchu) i dlaczego się pojawiają? Dlaczego to takie ważne?

Węch i znaczenie naszego zmysłu węchu

Trudno wyobrazić sobie życie bez doświadczenia zapachu róży, czy smaku porannej kawy. Węch, nasz zmysł węchu, odgrywa znaczącą rolę w życiu prawie każdego człowieka.

Węch nie tylko pomaga nam wykrywać zapachy w otaczającym nas powietrzu, ale jest również ważny dla cieszenia się smakiem żywności. Być może słyszeliście, że „smak” to przede wszystkim zapachy i jest to w dużej mierze prawda. Uszkodzony zmysł węchu poważnie zakłóca: radość z jedzenia i picia może zostać utracona, co może prowadzić do depresji. Ponadto istnieją zagrożenia związane z utratą zapachu, w tym niemożność wykrycia wycieku gazu lub zepsutego jedzenia.

Ponad 2,7 miliona ludzi w Stanach Zjednoczonych cierpi na zaburzenia węchowe, co jest prawdopodobnie niedoszacowaniem. Niektórzy sugerują, że około połowa osób w wieku powyżej 60 lat ma zmniejszony węch.

Anatomia i fizjologia węchu (zmysł węchu)

W górnej i środkowej części nosa znajduje się mały obszar komórkowy zwany błoną śluzową węchową. Obszar ten wydziela kilka substancji ochronnych, takich jak immunoglobuliny (przeciwciała wiążące się z materią obcą, taką jak mikroorganizmy), aby zapobiec przedostawaniu się patogenów do głowy. Istnieje również duża liczba białek, zwanych receptorami, które wychwytują substancje chemiczne w środowisku lub zapachy. Uważa się, że każdy receptor ma specjalny kształt, który pasuje do tych substancji zapachowych, tak jak klucz pasuje do zamka.

Receptory węchowe żyją na około sześciu do dziesięciu milionów komórek chemoreceptorów węchowych w każdej jamie nosowej. Nowe receptory powstają w okresie dorosłości — to jeden z nielicznych przykładów tego, jak mózg może tworzyć nowe komórki nerwowe przez całe życie. Kiedy występuje dopasowanie między środowiskową substancją chemiczną a receptorem w komórce węchowej, komórka nerwowa wysyła sygnał bezpośrednio do mózgu w opuszce węchowej.

Chociaż opuszka węchowa jest powszechnie uważana za „pierwszy nerw czaszkowy”, technicznie nie jest to nerw, ale część samego mózgu. Sygnały przekazywane z opuszki węchowej docierają do specjalnych części kory mózgowej, a nawet do ciała migdałowatego, które jest częścią mózgu zaangażowaną w emocje. Z pierwotnej kory węchowej sygnały są przekazywane do innych części mózgu, w tym do wzgórza i podwzgórza.

Zaburzenia zapachu

Istnieje kilka terminów opisujących różne rodzaje zaburzeń węchu. Obejmują one:

• Dysomia: zniekształcenie węchu. Dysosmia jest z kolei podzielona na dwa odrębne rodzaje zaburzeń węchu. Parosmia odnosi się do zmiany percepcji zapachu. Natomiast fantosmia odnosi się do percepcji zapachu, który nie jest obecny. Z parosmią, a zapach może pachnieć inaczej niż tobie w przeszłości, lub możesz teraz znaleźć odpychający zapach, który wcześniej lubiłeś. W przypadku fantosmii możesz na przykład poczuć zapach ogniska, gdy nie ma ogniska.

• Hiposmia: zmniejszona zdolność wyczuwania zapachów

• Anosmia: całkowita niezdolność do wyczuwania zapachów

Przyczyny dysomii (zaburzenie węchu)

Istnieje wiele czynników i warunków, które mogą powodować dysosmię.

Najczęstszymi przyczynami są choroby nosa i zatok: zatykanie przewodów nosowych i zapalenie tkanek, które otrzymują cząsteczki węchowe, infekcje wirusowe i alergie mają wpływ na nasz zmysł węchu, którego prawie każdy doświadczył w pewnym momencie. Stany związane z nosem, takie jak polipy nosa, skrzywienie przegrody, a także operacje i urazy nosa (takie jak plastyka nosa) mogą zaburzać zmysł węchu.

Inne możliwe przyczyny to:

• Uraz głowy: Urazowe uszkodzenie mózgu może wpływać na węch na wiele różnych sposobów: nos może zostać uszkodzony, a włókna nerwowe, które przesyłają informacje z nosa do mózgu, mogą zostać przecięte lub rozdarte podczas urazu głowy. Uraz może również bezpośrednio uszkodzić opuszkę węchową, która wykrywa cząsteczki, które wyczuwamy.

• Guzy mózgu: Zarówno złośliwe, jak i łagodne guzy mózgu, zwłaszcza te, które dotyczą opuszki węchowej lub płatów skroniowych, mogą wiązać się ze zmianą zmysłu węchu. W niektórych przypadkach utrata węchu może być pierwszym objawem złośliwego lub łagodnego guza mózgu.

• Toksyny w środowisku: Wyroby tytoniowe i dym zmniejszają zmysł węchu. Toksyny, takie jak amoniak, kwas siarkowy i formaldehyd, również mogą zmniejszać węch.

• Leki: Niektóre leki, zwłaszcza kilka klas leków stosowanych do kontrolowania wysokiego ciśnienia krwi, mogą zakłócać zmysł węchu. Przykłady obejmują Procardia (nifedypina), Vasotec (enalapryl) i Norvasc (amlodypina).

• Promieniowanie głowy i szyi na raka

• Zaburzenia neurologiczne: Ponad 90 procent osób z chorobą Alzheimera ma trudności z węchem, a dysosmia jest również powszechna w chorobie Parkinsona.

• Cukrzyca: Podobnie do uszkodzenia nerwów, które może prowadzić do neuropatii obwodowej i retinopatii w cukrzycy, może również wystąpić uszkodzenie nerwów zaangażowanych w węch.

• Niedobory witamin: Brak cynku lub brak tiaminy prowadzący do zespołu Wernickego-Korsakoffa wiąże się z utratą węchu.

Zmysł węchu jest również często osłabiony zarówno w wyniku naturalnego starzenia się, jak i w chorobach zwyrodnieniowych, takich jak demencja. Podczas gdy dorosła opuszka węchowa u młodych dorosłych ma około 60 000 neuronów mitralnych, zarówno liczba neuronów mitralnych, jak i średnica ich jąder dramatycznie spadają wraz z wiekiem.

U mniej więcej jednej na pięć osób z zaburzeniami węchowymi przyczyna jest „idiopatyczna”, co oznacza, że ​​nie znaleziono konkretnej przyczyny.

Diagnoza zaburzeń węchowych

Rozpoznanie zaburzeń węchowych często rozpoczyna się od dokładnego wywiadu i badania fizykalnego. Badanie fizykalne może szukać dowodów infekcji wirusowej lub polipów nosa. Dokładna historia może ujawnić możliwe narażenia toksyczne.

Można przeprowadzić test znany jako University of Pennsylvania Smell Identification Test, aby ocenić, czy hiperosmia lub anosmia są naprawdę obecne. Ponieważ istnieje wiele możliwych przyczyn, od zaburzeń mózgu po przyczyny żywieniowe i nie tylko, dalsze badania będą zależeć od wielu czynników.

Leczenie i radzenie sobie z utratą węchu

Nie ma konkretnych zabiegów, które mogą odwrócić zmianę zmysłu węchu. Czasami dysomia ustępuje samoistnie z czasem. Naukowcy ocenili stosowanie wysokiej dawki witaminy A i suplementacji cynkiem, ale jak dotąd nie wydaje się to być skuteczne. Trening węchowy jest obecnie oceniany i we wczesnych badaniach wydaje się być obiecujący.

Radzenie sobie jest zatem głównym celem leczenia. Dla tych, którzy nie mają węchu, ważne są środki bezpieczeństwa, takie jak upewnienie się, że masz alarm przeciwpożarowy. Poradnictwo żywieniowe może być pomocne, ponieważ niektóre produkty spożywcze i przyprawy najprawdopodobniej stymulują receptory (chemoreceptory trójdzielne i węchowe).

Konkluzja dotycząca węchu i zaburzeń, które wpływają na nasz zmysł węchu

Znaczenie zmysłu węchu i smaku jest na ogół niedoceniane w codziennym społeczeństwie. Podczas gdy nerw węchowy jest oznaczony jako nerw czaszkowy numer jeden, co sugeruje znaczenie węchu, w praktyce zmysł powonienia jest rzadko badany (nawet przez neurologów). zarówno pomaga nam cieszyć się życiem, jak i chroni nas przed toksynami w środowisku.