Syndrom ogona końskiego w zarysie

Zespół ogona końskiego (CES) jest rzadkim, ale poważnym schorzeniem, które występuje, gdy korzenie nerwowe w dolnej części rdzenia kręgowego są ściskane lub ściskane, zaburzając funkcje motoryczne i sensoryczne pęcherza moczowego i kończyn dolnych. To skupisko korzeni nerwowych, zwane ogonem końskim (łac. „ogon konia”), wysyła i odbiera wiadomości do nóg, pęcherza moczowego i innych części ciała. CES może wystąpić, gdy pęknięty lub przepuklina krążka lędźwiowego wywiera silny nacisk na ogon koński. Nieleczona CES może prowadzić do poważnych i nieodwracalnych uszkodzeń, takich jak przewlekłe nietrzymanie moczu i paraliż nóg. Z tego powodu objawy CES wymagają natychmiastowej pomocy lekarskiej, a w wielu przypadkach nagłej operacji.

Objawy

Objawy zespołu ogona końskiego mogą pojawić się ostro w ciągu kilku godzin lub rozwijać się stopniowo w ciągu tygodni lub miesięcy.

Objawy CES to:

• Poważny ból krzyża
• Rwa kulszowa

• Znieczulenie siodełkowe, czyli drętwienie lub inne zmiany czuciowe nerwów wokół odbytu i obszaru ciała, który siedzi (w siodle)

• Ból, drętwienie lub osłabienie jednej lub obu nóg
• Dysfunkcja seksualna, która pojawia się nagle
• Utrata odruchów w kończynach
• Utrata kontroli jelit
• Zatrzymanie moczu (niemożność oddania moczu) lub oddawanie moczu z przepełnienia (nietrzymanie moczu)

Zakres problemów z moczem może determinować sposób leczenia CES. Istnieją dwa etapy zespołu ogona końskiego na podstawie objawów ze strony układu moczowego:

• CES-Incomplete (CES-I), charakteryzuje się objawami takimi jak zmienione czucie moczu, utrata chęci oddawania moczu, słaby strumień moczu i potrzeba wysiłku w celu oddania moczu.
• CES-Retention (CES-R), w którym kontrola pęcherza jest całkowicie utracona

Wynik dla osób z CES-I w czasie operacji jest ogólnie korzystny. Ci, których CES pogorszył się do CES-R, mają zwykle złe rokowania.

Powoduje

Najczęstszą przyczyną CES jest pęknięcie lub przepuklina krążka w okolicy lędźwiowej. Inne możliwe przyczyny mogą obejmować:

• Uraz lub uraz kręgosłupa, który prowadzi do złamań lub zwichnięć (podwichnięć)
• Guzy lub infekcje, które uciskają ogon koński.

• Zwężenie kręgosłupa, zwężenie kręgosłupa, które może być wrodzone lub nabyte

• Ostrogi kostne w kanale kręgowym
• Gruźlica lub paraliż Potta

• Jatrogenne skutki uboczne — urazy lub choroby będące wynikiem leczenia medycznego lub chirurgicznego

• Uszkodzenia kręgosłupa lub nowotwory złośliwe
• Infekcja kręgosłupa, zapalenie, krwotok lub złamanie
• Powikłania po ciężkim urazie odcinka lędźwiowego kręgosłupa
• Wady wrodzone kręgosłupa

Diagnoza

Diagnozowanie zespołu ogona końskiego zazwyczaj wymaga:

• Historia medyczna objawów, ogólny stan zdrowia i poziom aktywności
• Fizyczny egzamin oceniający siłę, refleks, czucie, stabilność, wyrównanie i ruch​

Testowanie może obejmować:

• Badania krwi na infekcję
• Rezonans obrazowania magnetycznego (MRI), który daje trójwymiarowe obrazy rdzenia kręgowego, korzeni nerwowych i otaczających obszarów
• Mielografia, rodzaj obrazowania rentgenowskiego lub tomografii komputerowej (CT) wzmocniony przez wstrzyknięcie materiału kontrastowego do przestrzeni płynu mózgowo-rdzeniowego, które mogą wykazywać przemieszczenie na rdzeniu kręgowym lub nerwach rdzeniowych
• Specjalistyczne testy nerwowe, takie jak testy szybkości przewodzenia nerwów i badanie aktywności elektrycznej w mięśniach (elektromiografia)

Leczenie

Po rozpoznaniu zespołu ogona końskiego zwykle następuje natychmiastowy zabieg chirurgiczny w ciągu 24 do 48 godzin. Celem jest złagodzenie ucisku nerwów – na przykład, jeśli problemem jest przepuklina dysku, usunięcie części lub całości (discektomia) może przynieść ulgę. Szybki ruch jest niezbędny, aby zapobiec trwałym powikłaniom, takim jak uszkodzenie nerwów, nietrzymanie moczu lub paraliż nóg.

W zależności od przyczyny można również przepisać duże dawki kortykosteroidów w celu zmniejszenia obrzęku. Jeśli okaże się, że za CES odpowiedzialna jest infekcja, mogą być potrzebne antybiotyki. W sytuacjach, w których przyczyną CES jest guz, może być konieczna operacja usunięcia go, a następnie chemioterapia i/lub radioterapia.

Korona

Nawet po operacji CES może być trudnym stanem, z którym trzeba sobie poradzić. Jeśli czynność pęcherza została zaburzona, odzyskanie kontroli nad pęcherzem może zająć trochę czasu. Może być konieczne użycie cewnika lub noszenie jednorazowej bielizny. Potencjalnym powikłaniem są również częste infekcje dróg moczowych.

Utrata kontroli nad pęcherzem lub jelitami może być również niepokojąca psychicznie, wpływając na życie społeczne, pracę i relacje. Dysfunkcja seksualna może być wyniszczająca i może prowadzić do trudności w związku i depresji.

Gdy uszkodzenie spowodowane zespołem ogona końskiego jest trwałe, ważne będzie włączenie rodziny i przyjaciół w przystosowanie się do życia z chorobą przewlekłą. Poradnictwo psychologiczne i/lub grupa wsparcia również mogą być pomocne w tym przejściu. Inni specjaliści, którzy mogą pomóc, to:

• Terapeuta zajęciowy lub fizjoterapeuta
• Pracownik socjalny
• Doradca ds. wstrzemięźliwości lub fizjoterapeuta
• Terapeuta seksu

Zespół ogona końskiego jest stanem trudnym fizycznie i emocjonalnie. Wpływa na części ciała i funkcje fizyczne, które są szczególnie prywatne. Jeśli problemem jest nietrzymanie moczu lub stolca, fizyczny dyskomfort może być spotęgowany przez stres emocjonalny w postaci zakłopotania lub utraty kontroli. Najlepszym sposobem radzenia sobie z CES jest bycie proaktywnym: jeśli masz objawy, które mogą wskazywać na ten problem, natychmiast skontaktuj się z lekarzem. Opóźnienie leczenia może prowadzić do trwałego uszkodzenia.