Anatomia łożyska

Łożysko rozwija się w macicy podczas ciąży, odgrywając kluczową rolę w odżywianiu i dotlenieniu płodu, a także usuwaniu odpadów. Ten narząd jest przymocowany do ściany macicy, z której wyrasta pępowina dziecka. W trakcie ciąży łożysko rośnie i zmienia swój kształt, a jego grubość jest wiarygodną miarą długości ciąży przyszłej matki. Ponadto na ten narząd może wpływać szereg zaburzeń, w tym łożysko przednie, w którym część lub całość szyjki macicy jest pokryta łożyskiem, a także wady rozwojowe łożyska, które wiążą się z różnym stopniem zagnieżdżenia się w ścianie macicy.

Anatomia

Struktura i lokalizacja

Łożysko, największy narząd płodu, szybko się rozwija w trakcie ciąży. Do czasu porodu dziecko ma płaski, okrągły kształt przypominający krążek o średnicy około 22 centymetrów (cm), ze ściankami, które zwykle mają od 2 do 2,5 cm.

Łożysko zazwyczaj znajduje się wzdłuż tylnej ściany ściany macicy — około 6 cm od szyjki macicy — od czasu do czasu ma dostęp do ścian bocznych w trakcie rozwoju. Co ważne, pępowina (która dostarcza składniki odżywcze i tlen oraz usuwa odpady) łączy środkową część płodu z łożyskiem; z kolei płód otoczony jest workiem owodniowym lub ciążowym.

Łożysko ulega ciągłym zmianom w trakcie ciąży; między 0 a 13 tygodniem po zapłodnieniu zapłodniona blastocysta (którą staje się zarodek, gdy jego komórki zaczynają różnicować się około pięciu dni po zapłodnieniu komórki jajowej) osadza się w błonie śluzowej (endometrium) ściany macicy, umożliwiając płód i łożysko, aby zacząć się formować. W czwartym lub piątym miesiącu ciąży łożysko zajmuje około połowy powierzchni macicy, chociaż odsetek ten zmniejsza się wraz ze wzrostem płodu. Po urodzeniu łożysko jest również wyrzucane z organizmu.

Kluczowe znaczenie dla rozwoju łożyska (a co za tym idzie, rozwoju embrionalnego) ma tworzenie małych, przypominających palce struktur zwanych kosmkami kosmówkowymi, które składają się z dwóch typów komórek – cytotrofoblastów i syncytiotrofoblastów. Pierwsze z nich oddziałują z tętnicami i żyłami w ścianach macicy, aby zapewnić płódowi potrzebne składniki odżywcze i tlen. W czasie ciąży ten układ naczyniowy powiększa się i zwiększa swoją złożoność, pozwalając na uformowanie się dwóch głównych składników.

• Komponent matczyny: Zasadniczo jest to część łożyska, która jest utworzona z endometrium matki lub tkanki macicy matki. Tworzy to, co nazywa się decidua basalis lub łożysko matczyne.

• Komponent płodowy: znany również jako kosmówki lub kosmówki, jest to część łożyska powstająca z blastocytu.

Są one utrzymywane razem przez wyrostki, zwane kosmkami kotwiącymi, z komponentu matczynego. Łożysko otoczone jest błoną lub barierą łożyska. Chociaż służy do różnicowania ukrwienia matki i płodu, wiele substancji może się przedostać.

Wariacje anatomiczne

Nie każde łożysko tworzy się regularnie, co może mieć poważne konsekwencje. Kilka takich wad rozwojowych, w tym łożysko przednie, przyrośnięte, wrośnięte i percreta, uważa się za poważne schorzenia, które mogą zagrażać matce, płodowi lub obu. Ponadto istnieje szereg innych powszechnie identyfikowanych nieprawidłowości.Kąt

• Łożysko dwułopatkowe: znane również jako „placenta duplex”, jest to przypadek, w którym łożysko składa się z dwóch mniej więcej równych płatów. Pępowina może wsunąć się w jeden z płatów, przebiegać przez oba lub znajdować się między nimi. Chociaż stan ten nie zwiększa ryzyka uszkodzenia płodu, może powodować krwawienie w pierwszym trymestrze, nadmiar płynu owodniowego w worku ciążowym, oderwanie (przedwczesne oddzielenie łożyska od macicy) lub zatrzymanie łożyska (gdy łożysko pozostaje w ciele po urodzeniu). Ten stan występuje u 2% do 8% kobiet.

• Łożysko succenturiate: W takich przypadkach płat łożyska tworzy się oddzielnie od głównego ciała, które jest połączone pępowiną z płodem. Zasadniczo jest to odmiana dwupłatowego łożyska, która występuje częściej u kobiet w zaawansowanym wieku matki lub u kobiet po zapłodnieniu in vitro. Widoczny w około 5% przypadków stan ten może również prowadzić do zatrzymania łożyska, a także łożyska przedniego, wśród innych powikłań.

• Łożysko Circumvallate: To wtedy błony łożyska chowają się wokół jego krawędzi, tworząc kształt przypominający pierścień (pierścieniowy). W takim przypadku błona zewnętrzna, zwana kosmówką, powoduje krwiak (nagromadzenie krwi) na brzegu łożyska, a naczynia w jej pierścieniu nagle się zatrzymują. Stan ten może prowadzić do złych wyników w ciąży z powodu ryzyka krwawienia z pochwy w pierwszym trymestrze, potencjalnego pęknięcia błon płodowych, przedwczesnego porodu, niedostatecznego rozwoju łożyska, a także oderwania. Ten stan nie jest łatwy do zdiagnozowania w czasie ciąży.

• Łożysko okołomarginesowe: Jest to znacznie mniej problematyczny wariant powyższego, w którym błony nie zwijają się.

• Łożysko błoniaste: W tym rzadkim schorzeniu kosmki kosmówkowe pokrywają częściowo lub całkowicie błonę płodu, powodując rozwój łożyska w postaci cieńszej struktury na obwodzie błony otaczającej kosmówkę. To z kolei prowadzi do krwawienia z pochwy w drugim i/lub trzecim trymestrze ciąży i może prowadzić do łożyska przedniego lub akrety.

• Łożysko w kształcie pierścienia: Odmiana łożyska błoniastego, ten stan powoduje, że łożysko ma kształt pierścieniowy lub podkowy. Występuje tylko w około 1 na 6000 ciąż, co prowadzi do krwawienia przed lub po porodzie, a także do zmniejszonego wzrostu płodu.

• Łożysko fenestrata: Ten stan charakteryzuje się brakiem centralnej części łożyska. Również bardzo rzadko, głównym problemem dla lekarzy jest zatrzymanie łożyska podczas porodu.

• Łożysko Battledore: Czasami nazywane „wstawieniem pępowiny brzeżnej”, oznacza to, że pępowina przebiega przez brzeg łożyska, a nie przez środek. Dzieje się tak w 7–9% przypadków ciąż pojedynczych, ale znacznie częściej w przypadku bliźniąt, w 24% do 33% przypadków. Może to prowadzić do wczesnej (przedwczesnej) porodu i problemów z płodem, a także niskiej masy urodzeniowej.

Funkcjonować

Łożysko odgrywa absolutnie kluczową i niezbędną rolę podczas dziewięciu miesięcy ciąży. Za pośrednictwem pępowiny i kosmków kosmówkowych narząd ten dostarcza krew, składniki odżywcze i tlen do rozwijającego się płodu. Ponadto działa na rzecz usuwania materiałów odpadowych i dwutlenku węgla. W ten sposób rozróżnia ukrwienie matki i płodu, oddzielając je przez błonę.

Ponadto łożysko chroni płód przed niektórymi chorobami i infekcjami bakteryjnymi oraz wspomaga rozwój układu odpornościowego dziecka. Organ ten wydziela również hormony – takie jak ludzka gonadotropina kosmówkowa, laktogen łożyskowy i estrogen – niezbędne do wpływania na przebieg ciąży i rozwój płodu oraz metabolizm, a także sam poród.

Powiązane warunki

Poza wymienionymi powyżej nieprawidłowościami rozwojowymi łożysko może również podlegać wielu schorzeniom, które mogą być niepokojące dla lekarzy. Często sedno problemu ma związek z pozycją tego narządu. Wśród nich są następujące.

• Łożysko przednie: Ten stan występuje, gdy łożysko tworzy się częściowo lub całkowicie w kierunku dolnego końca macicy, w tym szyjki macicy, a nie bliżej jej górnej części. W przypadku całkowitego przedsionka, ujście wewnętrzne – czyli otwór od macicy do pochwy – jest całkowicie zakryty przez łożysko. Występujące w około 1 na 200 do 250 ciąż, czynniki ryzyka łożyska przedniego obejmują między innymi palenie tytoniu, wcześniejsze cięcie cesarskie, aborcję, inne operacje macicy i starszy wiek matki. W zależności od przypadku może być wymagane cięcie cesarskie.

• Łożysko przyrośnięte: Gdy łożysko rozwija się zbyt głęboko w ścianie macicy bez penetracji mięśnia macicy (myometrium), może to mieć wpływ na trzeci trymestr ciąży. Stosunkowo rzadki przypadek — dotyczy to tylko 1 na 2500 ciąż — jest bardziej prawdopodobny u palaczy i osób w starszym wieku matki, a także u osób, które przebyły wcześniejsze operacje lub cesarskie cięcie. Może się to również zdarzyć wraz z łożyskiem przednim. Podczas porodu stan ten może prowadzić do poważnych powikłań, w tym krwotoku i wstrząsu. Podczas gdy histerektomia – usunięcie kobiecej macicy – ​​jest tradycyjnym podejściem terapeutycznym, dostępne są inne, bardziej konserwatywne opcje.

• Łożysko przyrośnięte: Stanowiąc 15% do 17% przypadków przyrośniętych łożyska, ta forma stanu występuje, gdy łożysko rozwija się w obrębie ściany macicy i penetruje mięśniówkę macicy. W tych przypadkach poród jest poważnie zaburzony, ponieważ może to prowadzić do ciężkiego krwotoku z powodu zatrzymania łożyska w ciele. W związku z tym cięcie cesarskie jest wymagane wraz z histerektomią lub porównywalnym leczeniem.

• Łożysko percreta: Kolejny rodzaj narostu, łożysko percreta, występuje, gdy ten narząd rozwija się przez całą ścianę macicy. Może nawet zacząć wrastać w otaczające narządy, takie jak pęcherz lub okrężnica. W 5% przypadków łożyska przyrośniętego, podobnie jak w przypadku łożyska przyrośniętego, w takich przypadkach konieczne jest cięcie cesarskie i/lub histerektomia.

• Niewydolność łożyska: pojawia się z wielu powodów, gdy łożysko nie jest w stanie zapewnić płodu wystarczającego pożywienia. Może to być spowodowane wadami genetycznymi, niedoborami witamin C i E, przewlekłymi infekcjami (takimi jak malaria), wysokim ciśnieniem krwi, cukrzycą, anemią lub chorobami serca, a także innymi problemami zdrowotnymi. Leczenie może obejmować zapewnienie lepszej diety lub przyjmowanie leków, takich jak aspiryna w małych dawkach, heparyna lub cytrynian sildenafilu.

Testy

W trakcie ciąży lekarze będą wykonywać szeroki zakres badań, aby zapewnić zdrowie płodu. Może to oznaczać wszystko, od badań krwi po testy genetyczne. W celu zapewnienia prawidłowego rozwoju łożyska stosuje się szereg technik diagnostycznych, m.in.

• Ultradźwięki: Często stosowane podejście, jeśli chodzi o monitorowanie rozwoju płodu, a także stanu łożyska, ultradźwięki wykorzystują fale dźwiękowe o wysokiej częstotliwości do tworzenia wideo w czasie rzeczywistym z macicy i okolic. Zwłaszcza w drugim i trzecim trymestrze, podejście to może być stosowane między innymi w przypadkach łożyska przedniego. Ponadto na podstawie wyników USG lekarze klasyfikują dojrzałość łożyska. Ten system oceny łożyska waha się od stopnia 0 dla ciąży w 18. tygodniu lub mniej, do stopnia III dla postępu poza 39. tygodniem. Na przykład wczesny początek III stopnia może być oznaką niewydolności łożyska.

• Pobieranie próbek kosmówki (CVS): Dobry sposób na wykonanie testów genetycznych, CVS polega na pobraniu małej próbki łożyska za pomocą specjalistycznego cewnika (rurki), który jest wprowadzany przez pochwę i szyjkę macicy za pomocą ultradźwięków jako przewodnika. Można to również zrobić za pomocą strzykawki i przechodząc przez mięśnie brzucha. Próbka jest następnie wysyłana do laboratorium w celu przetestowania, a wyniki są dostępne od 7 do 10 dni.

• Obrazowanie metodą rezonansu magnetycznego (MRI): to podejście do obrazowania opiera się na silnych falach magnetycznych i radiowych w celu stworzenia bardzo szczegółowych obrazów płodu i łożyska. Chociaż niekoniecznie jest to pierwsza linia leczenia, MRI może być stosowany do diagnozowania łożyska increta i percreta. Dodatkowo metoda ta może być stosowana w przypadkach niewydolności łożyska.