Przegląd
Co to jest glejak (GBM)?
Glioblastoma multiforme (GBM) jest najczęstszym typem złośliwego (nowotworowego) guza mózgu u dorosłych. Komórki rakowe w guzach GBM szybko się namnażają. Rak może również rozprzestrzenić się na inne obszary mózgu. Rzadko rak rozprzestrzenia się poza mózg na inne części ciała.
Guzy glejaka, takie jak GBM, zaczynają się w komórkach glejowych. Komórki glejowe są niezbędne do funkcjonowania komórek nerwowych. GBM specyficznie tworzą się w komórkach glejowych zwanych astrocytami. GBM to najszybciej rozwijający się gwiaździak (guz tworzący się w astrocytach).
Jak często występuje glejak?
Każdego roku u ponad 13 000 Amerykanów diagnozuje się GBM. GBM odpowiada za prawie połowę wszystkich nowotworowych guzów mózgu.
Kto jest zagrożony glejakiem?
GBM zwykle dotyka ludzi w wieku od 45 do 70 lat. Średni wiek w momencie rozpoznania to 64 lata. Mężczyźni mają nieco większe ryzyko, ale choroba dotyka wszystkich grup wiekowych i płci.
Te czynniki mogą zwiększać ryzyko:
- Narażenie na chemikalia, takie jak pestycydy, ropa naftowa, kauczuk syntetyczny i chlorek winylu.
- Genetyczne choroby nowotworowe, takie jak nerwiakowłókniakowatość, zespół Li-Fraumeni i zespół Turcota.
- Wcześniejsza radioterapia głowy.
Objawy i przyczyny
Co powoduje glejaka?
Eksperci nie wiedzą, dlaczego u niektórych osób rozwijają się rakowe guzy mózgu, w tym GBM.
Jakie są objawy glejaka wielopostaciowego?
Objawy GBM pojawiają się szybko. Rosnący guz wywiera nacisk na mózg, powodując:
- Niewyraźne lub podwójne widzenie.
-
Bóle głowy.
- Utrata apetytu.
-
Problemy z pamięcią.
- Zmiany nastroju lub osobowości.
- Osłabienie mięśni lub problemy z równowagą.
-
Nudności i wymioty.
- Napady padaczkowe.
- Problemy z mową.
- Zmiany czucia, drętwienia lub mrowienia.
Diagnoza i testy
Jak diagnozuje się glejaka?
Jeśli Twój lekarz podejrzewa guza mózgu, możesz otrzymać następujące testy:
- MRI lub tomografia komputerowa szukać guzów mózgu.
- Biopsja aby uzyskać próbkę z guza i zbadać tkankę pod kątem komórek rakowych.
Jakie są rodzaje i stopnie glejaka?
Pracownicy służby zdrowia stosują system ocen od 1 do 4, aby wskazać wzrost guza mózgu. Guzy mózgu stopnia 1 rosną powoli i są najmniej agresywne. Guzy stopnia 4 rosną szybko i są bardziej agresywne.
GBM są z definicji klasy 4. GBM może być podstawowym lub drugorzędnym. Pierwotny GBM rozwija się bezpośrednio z komórek glejowych. Wręcz przeciwnie, czasami guzy glejowe 1. stopnia mogą przekształcić się w GBM; nazywa się to wtórnym GBM.
Zarządzanie i leczenie
Jakie są powikłania glejaka?
GBM i jego leczenie mogą wpływać na funkcjonowanie mózgu. Mogą wystąpić zmiany nastroju i problemy z pamięcią. Większość osób z GBM w końcu musi przestać pracować i jeździć. Możesz potrzebować opieki w pełnym wymiarze godzin. Zmiany te mogą powodować niepokój lub depresję.
Jak leczy się lub leczy glejaka?
Niestety nie ma lekarstwa na GBM. Zabiegi skupiają się na usunięciu lub zmniejszeniu guza w celu zmniejszenia objawów.
Pierwszym krokiem jest operacja usunięcia guza (kraniotomia), a następnie radioterapia i chemioterapia. Jeśli operacja nie jest opcją ze względu na twoje zdrowie lub lokalizację guza, radioterapia i chemioterapia mogą kontrolować guz.
Zabiegi GBM obejmują:
- Radioterapia: Radioterapia wykorzystuje promienie S do uszkadzania komórek rakowych, aby nie mogły rosnąć. Możesz potrzebować nawet 30 codziennych naświetlań w ciągu sześciu tygodni.
- Radioterapia z modulacją intensywności (IMRT): IMRT umożliwia dostarczanie promieniowania do guza przy jednoczesnym zminimalizowaniu dawki promieniowania do otaczającej zdrowej tkanki mózgowej.
- Radiochirurgia stereotaktyczna: Radiochirurgia noża gamma jest rodzajem zaawansowanej radioterapii. (Pomimo nazwy nie jest to zabieg chirurgiczny.) Silnie skoncentrowane wiązki promieni rentgenowskich precyzyjnie celują w guz, ograniczając uszkodzenia zdrowej tkanki. Dostawcy czasami stosują tę technikę, gdy GBM rośnie po otrzymaniu początkowego IMRT.
- Chemoterapia: Leki do chemioterapii krążą we krwi, zabijając komórki rakowe. Możesz otrzymać chemioterapię w tym samym czasie, co radioterapię, a także po zakończeniu radioterapii.
- Terapia celowana: Zamiast chemioterapii możesz otrzymać terapię celowaną. To leczenie jest ukierunkowane na pewne zmiany komórkowe, które napędzają wzrost raka.
- Pola leczenia nowotworów (TTF): Urządzenie do noszenia wysyła pola elektryczne o niskim natężeniu (TTF) do guza przez elektrody na skórze głowy. TTF zaburzają komórki rakowe, zapobiegając ich namnażaniu się i wzrostowi. Lekarze mogą rozważyć to leczenie po zakończeniu chemioradioterapii.
Perspektywy / Prognozy
Jaka jest prognoza (prognoza) dla osób z glejakiem?
GBM to agresywny nowotwór, który jest trudny do leczenia. Nie ma lekarstwa. Zabiegi łagodzą objawy i pomagają zachować komfort i przedłużyć życie. Trwa wiele badań klinicznych mających na celu znalezienie nowych metod leczenia GBM.
Obiecujące są terapie ukierunkowane na określone geny komórek rakowych. Naukowcy szukają również sposobów na dostarczenie chemioterapii bezpośrednio do guza mózgu. Twój lekarz może określić, czy badanie kliniczne jest dla Ciebie odpowiednie.
Niestety większość ludzi żyje średnio od 12 do 18 miesięcy po postawieniu diagnozy. Tylko około 7% ludzi wciąż żyje za pięć lat.
Żyć z
Kiedy powinienem zadzwonić do lekarza?
Powinieneś zadzwonić do swojego lekarza, jeśli wystąpi:
- Problemy z pamięcią.
- Napady padaczkowe.
- Ciężkie bóle głowy lub problemy ze wzrokiem.
- Niewyjaśniona utrata masy ciała lub nudności i wymioty.
Jakie pytania powinienem zadać mojemu lekarzowi?
Możesz zapytać swojego lekarza:
- Dlaczego zachorowałem na glejaka?
- Jakie jest dla mnie najlepsze leczenie?
- Jakie są zagrożenia związane z leczeniem i skutki uboczne?
- Jakiego rodzaju dalszej opieki potrzebuję po leczeniu?
- Jakie są szanse, że rak powróci lub rozprzestrzeni się po leczeniu?
- Czy powinienem zwracać uwagę na oznaki komplikacji?
Odkrycie, że masz GBM może być trudne. Choroba rozwija się szybko, a leczenie jest trudne. Naukowcy wciąż poszukują nowych sposobów leczenia GBM. Na razie zabiegi mogą zminimalizować objawy i poprawić jakość życia. Porozmawiaj ze swoim lekarzem o możliwościach leczenia, w tym badaniach klinicznych.
Discussion about this post