Przyczyny i czynniki ryzyka chorób autoimmunologicznych

Choroba autoimmunologiczna to termin używany do opisania ponad 100 zaburzeń, w których układ odpornościowy organizmu atakuje własne komórki i tkanki, w tym zapalenie tarczycy Hashimoto, choroba Gravesa-Basedowa, cukrzyca typu 1 i reumatoidalne zapalenie stawów. Chociaż każdy z wielu typów ma unikalny mechanizm chorobowy, wszystkie ostatecznie reprezentują uszkodzony układ odpornościowy. Chociaż naukowcy nie są do końca pewni, co powoduje choroby autoimmunologiczne, większość dowodów sugeruje, że genetyka odgrywa kluczową rolę w połączeniu z czynnikami zewnętrznymi, takimi jak środowisko, styl życia, a nawet przeszłe infekcje.

Genetyka

W normalnych warunkach układ odpornościowy wytwarza białka odpornościowe zwane przeciwciałami za każdym razem, gdy jest wystawiony na działanie obcego czynnika, takiego jak wirus lub bakteria. Każde przeciwciało jest zaprogramowane do zabijania określonego czynnika. Jeśli obcy czynnik powraca, układ odpornościowy „zapamiętuje” go i rozpoczyna powtórny atak tym samym przeciwciałem.

Naukowcy wiedzą, że genetyka odgrywa rolę w chorobach autoimmunologicznych z trzech powodów:

• Wiele chorób autoimmunologicznych występuje w rodzinach.
• Wiele chorób dotyka określone populacje etniczne.

• Badania genomiczne ujawniły specyficzne mutacje genetyczne wspólne dla osób z różnymi chorobami autoimmunologicznymi.

Niektóre podstawy genetyczne są wyraźniejsze niż inne. Na przykład ryzyko stwardnienia rozsianego (MS) u dziecka, choroby związanej z mutacją HLA-DRB1, wzrasta z 0,1 procenta w ogólnej populacji do 2 procent — 20-krotny wzrost — jeśli jeden z jego rodziców ma SM. Inne choroby, takie jak łuszczyca, mogą dotyczyć członków dalszej rodziny, a nie tylko tych bezpośrednich.

Widzimy również wzorce genetyczne wśród grup etnicznych, co sugeruje autosomalny recesywny wzór dziedziczenia. Należą do nich cukrzyca typu 1, która występuje częściej u osób rasy białej, oraz toczeń, który ma cięższy przebieg w populacjach Afroamerykanów i Latynosów.

Nakładające się przyczyny genetyczne

Chociaż wzorce dziedziczenia często wydają się specyficzne dla niektórych mutacji, istnieją dowody na to, że wspólny czynnik, najprawdopodobniej chromosomalny, może predysponować osobę do autoimmunizacji. Dlatego osoba z toczniem często zgłasza, że ​​​​członkowie rodziny mają reumatoidalne zapalenie stawów, zapalenie tarczycy Hashimoto lub inne zaburzenia autoimmunologiczne niezwiązane z toczniem.

Jednocześnie nierzadko zdarza się, że osoba cierpi na wiele chorób autoimmunologicznych, znanych jako jakiekolwiek poliautoodporność. Jeśli ktoś ma więcej niż trzy, stan jest klasyfikowany jako zespół wielu autoimmunologicznych (MAS).

Na wynos:

Badania z Centrów Chorób Reumatycznych w Bukareszcie sugerują, że aż 25 procent osób z chorobą autoimmunologiczną doświadczy dodatkowych zaburzeń autoimmunologicznych.

Niektóre choroby autoimmunologiczne niosą ze sobą zwiększone prawdopodobieństwo MAS, w tym reumatoidalne zapalenie stawów, stwardnienie rozsiane, zapalenie tarczycy Hashimoto i zespół Sjögrena. Wiadomo, że często współwystępują inne choroby, takie jak cukrzyca typu 1 i celiakia, które mają wspólne mutacje genów HLA-DRB1, HLA-DQA1 i HLA-DQB1.

Sugeruje to, że osoba genetycznie predysponowana do autoimmunizacji może rozwinąć chorobę tylko wtedy, gdy zostanie wystawiona na działanie czynnika środowiskowego, który skutecznie „włącza” stan.

Środowisko i styl życia

Chociaż eksperci zdobyli większą wiedzę na temat genetycznych przyczyn chorób autoimmunologicznych, nadal w dużej mierze nie wiedzą, w jaki sposób przyczyniają się do tego niektóre czynniki środowiskowe. W tym celu opierają się na dowodach epidemiologicznych, aby opisać, w jaki sposób niektóre czynniki niegenetyczne zwiększają ryzyko niektórych zaburzeń, zarówno bezpośrednio, jak i pośrednio.

Pomimo braku zrozumienia środowiskowych przyczyn chorób autoimmunologicznych, obecny materiał dowodowy sugeruje, że mogą one odgrywać większą rolę, niż początkowo przypuszczano.

Na wynos:

Według badań przeprowadzonych przez Scripps Institute w Los Angeles, przyczyny środowiskowe mogą stanowić aż 70 procent wszystkich chorób autoimmunologicznych.

Przyczyny są ogólnie opisywane jako związane z jedną z trzech rzeczy:

• Infekcje, takie jak wirus Epsteina-Barra
• Toksyczne chemikalia, takie jak dym papierosowy
• Czynniki dietetyczne, takie jak nadmiar soli

Naukowcy sugerują, że narażenie na niektóre z tych czynników może zakłócać normalne funkcjonowanie układu odpornościowego, potencjalnie powodując reakcję organizmu poprzez wytwarzanie przeciwciał obronnych.

W zależności od wyzwalacza, niektóre przeciwciała są mniej zdolne do rozróżnienia między czynnikiem sprawczym a normalnymi komórkami organizmu. Jeśli tak się stanie, przeciwciała mogą zacząć uszkadzać normalne tkanki, wywołując w ten sposób reakcję wtórną, w której wytwarzane są autoprzeciwciała atakujące tkanki, które obecnie uważa za obce.

Przykłady wyzwalaczy środowiskowych

Zostało to odnotowane w przypadku wirusa Epsteina-Barra (EBV) i reumatoidalnego zapalenia stawów. Przeciwciała indukowane przez EBV są nie tylko wyższe u osób z RZS, ale także atakują te same typy białek, które znajdują się na powierzchni wirusa i tkankach stawów. Sugeruje to, że EBV może wywoływać autoimmunizację w wyniku „błędnej tożsamości” i nieumyślnie powodować powstawanie autoprzeciwciał specyficznych dla RA, takich jak czynnik reumatoidalny (RF).

Na wynos:

Oprócz reumatoidalnego zapalenia stawów wirus Epsteina-Barra jest ściśle powiązany ze stwardnieniem rozsianym, chorobą zapalną jelit, cukrzycą typu 1, młodzieńczym idiopatycznym zapaleniem stawów i celiakią.

Palenie jest podobnie związane z reumatoidalnym zapaleniem stawów, toczniem, stwardnieniem rozsianym i chorobą Gravesa-Basedowa, podczas gdy uważa się, że sól zmienia mikroflorę jelitową i zwiększa ryzyko cukrzycy typu 1 i stwardnienia rozsianego. Otyłość naraża Cię zarówno na reumatoidalne zapalenie stawów, jak i łuszczycowe zapalenie stawów.

Należy przeprowadzić więcej badań, aby wyjaśnić, które czynniki środowiskowe stanowią największe ryzyko dla których populacji i jakie kofaktory działają razem, tworząc „idealną burzę” dla autoimmunizacji.

Czynniki ryzyka

Trudno jest zasugerować, które czynniki ryzyka narażają Cię na największe ryzyko choroby autoimmunologicznej. W niektórych przypadkach po urodzeniu jesteś po prostu predysponowany. Innym razem choroba może być spowodowana stanami, których nie można kontrolować, takimi jak infekcje EBV, które występują u ponad 90% populacji.

Jednakże, jeśli masz rodzinną historię choroby autoimmunologicznej, dokonywanie zdrowych wyborów dotyczących stylu życia, takich jak unikanie papierosów i utrzymywanie prawidłowej wagi, może potencjalnie zmniejszyć ryzyko.

Jeśli obawiasz się historii rodzinnej, możesz poprosić swojego lekarza o poddanie się panelowi testów przesiewowych: testowi na przeciwciała przeciwjądrowe (ANA) oraz testom immunoglobulin IgA, IgG i IgM. Wyniki mogą ujawnić ryzyko niektórych zaburzeń i dać impuls do dalszych badań lub podjęcia środków zapobiegawczych.