Skany wapniowe tętnic wieńcowych

Przegląd

W chorobie wieńcowej (CAD) miażdżyca powoduje, że gładka, elastyczna wyściółka tętnic wieńcowych ulega stwardnieniu, usztywnieniu i obrzękowi z powodu „płytek”, które są złogami wapnia, tłuszczów i nieprawidłowych komórek zapalnych. Oznacza to między innymi, że jeśli masz złogi wapnia w tętnicach wieńcowych, masz przynajmniej część CAD.

Od wielu lat lekarze wiedzieli, że niektóre zaawansowane skany tomografii komputerowej (CT) mogą wykrywać i mierzyć złogi wapnia w tętnicach wieńcowych. (Nazwy nadawane różnym rodzajom skanów TK serca mogą być mylące, ale każdy skan CT używany do pomiaru uwapnienia tętnic wieńcowych jest zwykle określany po prostu jako „skan wapniowy”).

Jak przeprowadzany jest test

Skanowanie wapnia jest bardzo podobne do prześwietlenia. Położysz się na stole rentgenowskim, do klatki piersiowej zostaną przymocowane przewody, aby zarejestrować EKG, a stół wsunie się do skanera. Zostaniesz poproszony o wstrzymanie oddechu na około minutę, aby uzyskać wyraźny obraz. Powstały skomputeryzowany obraz rentgenowski zostanie zbadany pod kątem charakterystycznych „białych plam” wskazujących na złogi wapnia w tętnicach wieńcowych, a ilość wapnia zostanie określona ilościowo w punktacji.

Interpretacja wyniku wapnia

Ilość wapnia obecnego w tętnicach wieńcowych ocenia się według skali Agatsona w następujący sposób:

• 0 – brak rozpoznawalnej choroby
• 1 do 99 – łagodna choroba
• 100 do 399 – choroba umiarkowana
• 400 lub więcej – ciężka choroba

Stosowanie

Było wiele kontrowersji dotyczących tego, kto powinien mieć skany wapnia i jak należy wykorzystać wyniki. Kontrowersje powstały głównie dlatego, że początkowo lekarze wykorzystywali te skany do badania pacjentów pod kątem obturacyjnej CAD; to znaczy w przypadku częściowych zatorów w tętnicach wieńcowych, które mogą wymagać leczenia za pomocą stentu. Okazuje się jednak, że skany wapnia nie są szczególnie dobre do tego celu. Wielu pacjentów z wysokimi wynikami uwapnienia nie ma znaczących blokad – pomimo znacznej CAD. Tak wcześnie, skany wapnia prowadziły wielu pacjentów do niepotrzebnych cewnikowań serca, a kiedy cewnikowanie nie wykazywało znaczących blokad, skany wapnia były (błędnie) uważane za „fałszywie pozytywne”.

Dzisiaj lekarze zdają sobie sprawę, że główną korzyścią ze skanowania wapnia nie jest znalezienie konkretnych obszarów zatoru, ale zamiast tego określenie, czy pacjent ma CAD, a jeśli tak, oszacowanie jego ciężkości. Informacje te mogą być bardzo przydatne przy podejmowaniu decyzji o tym, jak agresywnie dążyć do modyfikacji czynników ryzyka.

Zagrożenia

Jedynym realnym zagrożeniem dla skaningu wapnia jest narażenie na promieniowanie, które występuje przy każdym teście rentgenowskim. Ilość promieniowania, jaką otrzymuje dana osoba podczas skanowania wapnia, różni się znacznie w zależności od używanego sprzętu, a zanim zgodzisz się na test, powinieneś zapytać laboratorium, ile ekspozycji na promieniowanie otrzymasz w tym obiekcie. Rozsądna ilość promieniowania przy skanowaniu wapnia wynosi od 2 do 3 mSv (milisiwert), co odpowiada około 8 do 12 miesięcy naturalnie występującego promieniowania.

Kandydaci

Przydatność skanów wapnia w dużej mierze zależy od poziomu ryzyka CAD. Możesz łatwo oszacować swój poziom ryzyka (na kategorie niskie, średnie lub wysokie), odpowiadając na kilka prostych pytań.

Osoby z kategorii niskiego ryzyka mają tak małe prawdopodobieństwo uzyskania pozytywnego wyniku skanu, że obecnie zaleca się, aby nie wykonywali badania wapniowego.

Osoby należące do kategorii wysokiego ryzyka mają tak duże prawdopodobieństwo pozytywnego wyniku badania uwapnienia, że ​​samo wykonanie skanu jest bardzo niewielkie.

To osoby z kategorii pośredniego ryzyka mogą odnieść korzyści ze skanów wapnia. Osoby te często są pozornie całkiem zdrowe, z wyjątkiem dwóch lub trzech czynników ryzyka, które mogą być tylko „na granicy” nienormalności. Podjęcie decyzji, czy podjąć agresywną zmianę stylu życia, czy profilaktycznie przyjmować statyny lub aspirynę, może być dla takich osób trudne. Tutaj badanie wapnia może być bardzo pomocne. Jeśli wynik uwapnienia jest umiarkowany lub wysoki, oznacza to, że aktywna CAD jest już obecna i osoby te powinny uważać się za osoby o wysokim (a nie pośrednim) ryzyku zawału serca. Należy podjąć agresywne kroki w celu modyfikacji czynników ryzyka, często obejmujące statyny i aspirynę. Z drugiej strony, jeśli wskaźnik uwapnienia jest niski, prawdopodobnie występuje niewielka lub żadna CAD i mniej agresywna modyfikacja czynników ryzyka (np. poprawa wyboru stylu życia) byłaby rozsądna. Przeczytaj tutaj, aby uzyskać więcej informacji na temat kontrolowania czynników ryzyka chorób serca.

Najważniejsze, podobnie jak w przypadku każdego testu, jest to, że jeśli wyniki badania wapnia byłyby pomocne w kierowaniu leczeniem lub zachowaniem, dobrym pomysłem jest rozważenie wykonania tego testu. W przeciwnym razie pomiń to.