Istnieją sposoby na uniknięcie półpaśca, a szczepienie jest najskuteczniejszym sposobem. Twoja strategia zapobiegania półpaścowi będzie zależeć od Twojego wieku i tego, czy zachorowałeś na ospę wietrzną. Jeśli jesteś starszym dorosłym, który w dzieciństwie chorował na ospę wietrzną, najlepszym sposobem uniknięcia półpaśca jest zaszczepienie się w szczepionkę przeciwko półpaścowi, która jest zatwierdzona dla osób w wieku 50 lat i starszych. Stres może wywołać półpasiec, więc radzenie sobie ze stresem może pomóc w zapobieganiu tej chorobie. Dzieci mogą otrzymać szczepionkę przeciwko ospie wietrznej, która zapobiegnie przedostawaniu się wirusa ospy wietrznej do organizmu i potencjalnej reaktywacji powodującej półpasiec w późniejszym życiu.
Jeśli masz mniej niż 50 lat i nigdy nie chorowałeś na ospę wietrzną, porozmawiaj ze swoim lekarzem o otrzymaniu szczepionki przeciwko ospie wietrznej.
Półpasiec, który jest zaognieniem wirusa ospy wietrznej wywołującej ospę wietrzną, powoduje objawy silnego bólu w zlokalizowanym obszarze ciała i wysypkę, która może trwać od dwóch do czterech tygodni lub dłużej.
Najczęstszym powikłaniem półpaśca jest rzadki przewlekły ból zwany neuralgia popółpaścowa (PHN). Rzadko mogą rozwinąć się infekcje oczu, infekcje skóry lub zajęcie mózgu, zwłaszcza jeśli wysypka obejmuje twarz.
Unikanie
Wirus ospy wietrznej, który powoduje ospę wietrzną, może „ukrywać się” w układzie nerwowym przez lata, a nawet dekady, a później reaktywować się, powodując półpasiec. Najczęstszą przyczyną półpaśca jest to, że dziecko zaraża się wirusem w młodym wieku i rozwija się w wieku dorosłym.
- Jeśli nie chorowałeś na ospę wietrzną lub jej szczepionkę, powinieneś unikać nikogo, kto ma aktywny półpasiec. Ważne jest, aby zrozumieć, że narażenie na półpasiec nie naraża Cię na ryzyko zachorowania na półpasiec, który nie może się rozprzestrzeniać poprzez kontakt z wysypką – ale narażenie na kogoś, kto ma półpasiec, może narazić Cię na ospę wietrzną. Dotyczy to dorosłych i dzieci. Zwłaszcza niemowlęta mogą rozwinąć ciężką infekcję ospą wietrzną, jeśli zostaną wystawione na kogoś, kto ma półpasiec.
- Jeśli jeszcze nie miałeś infekcji ospy wietrznej lub wirusa ospy wietrznej, omijaj każdego, kogo wiesz, że jest chory na ospę wietrzną – nawet jeśli jest to twoja ulubiona siostrzenica lub siostrzeniec. Nie dostaniesz półpaśca od kogoś, kto ma ospę wietrzną, ale możesz zachorować na ospę wietrzną, jeśli nie wytworzyłeś na nią odporności poprzez infekcję lub szczepionkę.
Zakażenie ospą wietrzną jest zwykle stosunkowo łagodne u dzieci, zwykle obejmuje tydzień łagodnej gorączki, ogólnego zmęczenia i swędzącej wysypki. Ale te objawy mogą być bardziej nasilone, jeśli nie jesteś zarażony, dopóki nie będziesz dorosły. Powikłania zakażenia ospą wietrzną mogą obejmować utratę słuchu i zapalenie opon mózgowych – są one częstsze u starszych dorosłych i małych dzieci niż u dzieci w wieku szkolnym.
Centrum Kontroli i Prewencji Chorób (CDC) zaleca, aby dzieci otrzymały pierwszą dawkę szczepionki przeciwko ospie wietrznej, która jest częścią regularnego harmonogramu szczepień dziecięcych, w wieku od 12 do 15 miesięcy, a drugą dawkę między 4 a 6 rokiem życia. Nieszczepionym nastolatkom i dorosłym również zaleca się podanie dwóch dawek szczepionki przeciwko ospie wietrznej w odstępie czterech do sześciu tygodni.
Wirus wywołujący ospę wietrzną przenosi się na dobre, gdy już zakaże organizm, więc wpuszczając go, narażasz się na ryzyko półpaśca w pewnym momencie swojego życia. Tak więc narażenie dzieci na ospę wietrzną, aby „przejść przez to” zamiast szczepienia, może prowadzić do ryzyka półpaśca w późniejszym życiu. Szczepionka na ospę wietrzną jest całkowicie bezpieczna.
Szczepionka
Istnieją dwie szczepionki na półpasiec. Jedna, zwana Zostavax (żywa szczepionka półpaśca), została licencjonowana przez amerykańską Agencję ds. Żywności i Leków (FDA) w 2006 roku. Druga szczepionka na półpasiec, Shingrix (szczepionka przeciw półpaścowi – rekombinowana, z adiuwantem) zadebiutowała w 2017 roku. Obie szczepionki chronią również przed PHN i zazwyczaj są objęte ubezpieczeniem zdrowotnym lub Medicare.
Oto porównanie tych dwóch szczepionek:
-
Rodzaj szczepionki: Zostavax to żywy, atenuowany wirus. Oznacza to, że zawiera osłabioną wersję żywej ospy wietrznej, która stymuluje układ odpornościowy do wytwarzania przeciwciał przeciwko wirusowi. Shingrix to znana nieżywa szczepionka, która jest wytwarzana z części wirusa. Dzięki temu jest bezpieczniejszy dla osób z problemami układu odpornościowego, które mogą zachorować po żywej szczepionce.
-
Liczba dawek: Zostavax to jednorazowa szczepionka. Shingrix podaje się w dwóch dawkach w odstępie dwóch do sześciu miesięcy.
-
Skuteczność: CDC twierdzi, że Zostavax zmniejsza ryzyko półpaśca o 51% i obniża ryzyko PHN o 67%. Dwie dawki Shingrix zapewniają ponad 90% skuteczność w zapobieganiu półpaścowi i PHN. Przez co najmniej cztery lata po otrzymaniu szczepionki Shingrix ochrona przed obydwoma stanami utrzymuje się na poziomie powyżej 85%.
-
Zalecany wiek do szczepień: Zostavax jest zalecany przez CDC dla osób w wieku 60 lat i starszych, ale agencja nie ma rekomendacji dla osób w wieku od 50 do 59 lat. Dzieje się tak, ponieważ szczepionka zapewnia ochronę tylko przez około pięć lat, więc otrzymanie jej przed 60 rokiem życia może narazić Cię na utratę ochrony do czasu, gdy osiągniesz wiek, w którym ryzyko półpaśca jest najwyższe. Shingrix jest zatwierdzony dla osób w wieku 50 lat i starszych.
-
Skutki uboczne: Obie szczepionki na półpasiec są bezpieczne, chociaż mają skutki uboczne – w szczególności zaczerwienienie, bolesność, obrzęk lub swędzenie skóry w miejscu zastrzyku. Niektóre osoby mogą również odczuwać ból mięśni, ból głowy, zmęczenie, dreszcze, stany podgorączkowe lub rozstrój żołądka po otrzymaniu którejkolwiek ze szczepionek. Oba niosą ze sobą bardzo niskie ryzyko wywołania ciężkiej reakcji alergicznej, która wymaga pilnej pomocy lekarskiej – objawy obejmują pokrzywkę, obrzęk gardła, trudności w oddychaniu, przyspieszone bicie serca, zawroty głowy i osłabienie.
Odprężające
Istnieją dowody, że wirus ospy wietrznej czasami pojawia się ponownie z powodu stresu. Chociaż niewiele możesz zrobić, aby zapobiec nieoczekiwanym negatywnym zwrotom, które może rzucić na ciebie życie, takim jak utrata pracy lub poważna choroba bliskiej osoby, istnieje wiele strategii ochrony przed ogólnym stresem i niepokojem.
![Wskazówki dotyczące łagodzenia objawów półpaśca](https://www.verywellhealth.com/thmb/SpZ8nAJqkYZMw7taIkMVa8VH4cA=/1500x1000/filters:no_upscale():max_bytes(150000):strip_icc()/shingles-overview-1298876-final-96bee6f249ee483785573e08ea42ff4c-61e7481941754b4cbafaf20c90234094.png)
Radzenie sobie ze stresem jest jednym z najważniejszych sposobów na powstrzymanie reaktywacji wirusa ospy wietrznej.
Istnieje wiele sprawdzonych sposobów na zmniejszenie stresu, co oznacza, że istnieje wiele opcji do wypróbowania, dopóki nie znajdziesz strategii, które przyniosą Ci najbardziej uspokajające korzyści. Joga, medytacja, hobby lub inna aktywność, która jest dla Ciebie relaksująca, to tylko niektóre z możliwości.
Szczególnie pomocne może być Tai Chi. Istnieją wstępne dowody na to, że ta łagodna forma ćwiczeń, która rozpoczęła się jako sztuka walki w Chinach, może poprawić funkcje odpornościowe i zdrowie u osób starszych, które są narażone na półpasiec.
W badaniu z 2003 r. 36 mężczyzn i kobiet w wieku 60 lat i starszych prowadziło trzy 45-minutowe zajęcia Tai Chi tygodniowo przez 15 tygodni. Pod koniec tego czasu mieli zwiększoną odporność na wirusa ospy wietrznej i półpaśca. Grupa kontrolna, która nie ćwiczyła Tai Chi, nie miała podwyższonej odporności na VZV.
Nawyki związane ze stylem życia mogą pomóc Ci pozostać silnym i zdrowym, zarówno fizycznym, jak i psychicznym.
Obejmują one:
- Trzymanie się diety bogatej w składniki odżywcze
- Mnóstwo ruchu fizycznego przez cały dzień
- Uzyskanie odpowiedniego snu.
- Jeśli palisz, kopiesz nałóg
- Unikanie nadmiernego alkoholu
Discussion about this post