Zawał mięśnia sercowego z uniesieniem odcinka ST

Zawał mięśnia sercowego z uniesieniem odcinka ST (STEMI) to termin używany przez kardiologów do opisu klasycznego zawału serca. Jest to jeden z rodzajów zawału mięśnia sercowego, w którym część mięśnia sercowego (mięsień sercowy) umiera z powodu niedrożności dopływu krwi do tego obszaru.

Odcinek ST odnosi się do płaskiego odcinka elektrokardiogramu (EKG), w szczególności płaskiego odcinka, który łączy dwa odrębne kompleksy na wykresie (zespół QRS i załamek T). Kiedy dana osoba ma najcięższy rodzaj zawału serca, ten segment nie będzie już płaski, ale będzie wydawał się nienormalnie uniesiony.

Rodzaje i stopień ważności

STEMI jest jednym z trzech rodzajów ostrego zespołu wieńcowego (ACS). ACS występuje, gdy blaszka miażdżycowa pęka w obrębie tętnicy wieńcowej, powodując częściową lub całkowitą niedrożność tej tętnicy. Sama niedrożność jest spowodowana powstaniem skrzepów krwi wokół obszaru pęknięcia.

W przypadku niedrożności część mięśnia sercowego obsługiwana przez tę tętnicę szybko cierpi na brak tlenu, zwany niedokrwieniem. Bóle w klatce piersiowej (dławica piersiowa) są często pierwszymi tego objawami. Jeśli niedrożność jest wystarczająco rozległa, część mięśnia sercowego zaczyna obumierać, co skutkuje zawałem mięśnia sercowego.

ACS dzieli się na kategorie według poziomu niedrożności i wynikającego z niej uszkodzenia mięśnia sercowego:

• Zawał mięśnia sercowego z uniesieniem odcinka ST (STEMI): Jeśli dojdzie do całkowitej niedrożności tętnicy wieńcowej, powodującej śmierć tkanki mięśnia sercowego, określamy to jako STEMI, najgorszą postać OZW.

• Niestabilna dusznica bolesna: W niektórych przypadkach skrzepy tworzą się, rozpuszczają i ponownie tworzą w ciągu kilku godzin lub dni, nie powodując trwałej niedrożności. Kiedy tak się dzieje, osoba może doświadczać dusznicy bolesnej, nawet podczas odpoczynku. Ten typ ACS nazywa się niestabilną dusznicą bolesną.

• Zawał mięśnia sercowego bez uniesienia odcinka ST (NSTEMI): Występuje, gdy niedrożność nie zatrzymuje całkowicie przepływu krwi. Podczas gdy nastąpi śmierć niektórych komórek, inne części mięśni przetrwają. Można to nazwać „częściowym zawałem serca”.

Objawy

STEMI zwykle powoduje intensywny ból lub ucisk w klatce piersiowej lub wokół niej, często promieniujący do szyi, szczęki, barku lub ramienia. Powszechne są również obfite pocenie się, zadyszka i głębokie poczucie zbliżającej się zagłady.

Czasami objawy mogą być znacznie mniej oczywiste, objawiając się niespecyficznymi lub uogólnionymi objawami, takimi jak:

• Ból wokół łopatek, ramienia, klatki piersiowej, szczęki, lewego ramienia lub górnej części brzucha
• Bolesne uczucie opisane jako „zaciśnięta pięść w klatce piersiowej”
• Dyskomfort lub ucisk w szyi lub ramieniu
• Niestrawność lub zgaga
• Nudności i wymioty
• Zmęczenie lub nagłe wyczerpanie
• Duszność
• Zawroty głowy lub oszołomienie
• Zwiększone lub nieregularne tętno
• wilgotna skóra

Zgodnie z ogólną zasadą, każdy, kto jest narażony na znaczne ryzyko zawału serca, powinien zwracać szczególną uwagę na wszelkie nietypowe objawy pojawiające się powyżej pasa.

Diagnoza

W większości przypadków diagnozę STEMI można szybko postawić, gdy osoba znajduje się pod opieką medyczną. Do rozpoczęcia leczenia wystarczy zwykle przegląd objawów, któremu towarzyszy ocena odcinka ST na EKG. Pomocny może być również przegląd enzymów sercowych, ale zwykle pojawia się dobrze po rozpoczęciu ostrego leczenia.

Ważne jest jak najszybsze ustabilizowanie osoby. Oprócz bólu i stresu STEMI może powodować nagłą śmierć z powodu migotania komór (poważne zaburzenie rytmu serca) lub ostrej niewydolności serca (gdy serce nie jest w stanie pompować wystarczającej ilości krwi, aby prawidłowo dostarczyć organizmowi).

Po zakończeniu ataku serca sam mięsień może zostać z poważnymi trwałymi uszkodzeniami. Częstą tego konsekwencją jest przewlekła niewydolność serca, a także zwiększone ryzyko niebezpiecznych zaburzeń rytmu serca (nieregularne bicie serca).

Leczenie

Leczenie należy rozpocząć w momencie rozpoznania STEMI. Oprócz podawania leków stabilizujących mięsień sercowy (w tym morfiny, beta-blokerów i statyn), podejmowane będą wysiłki w celu natychmiastowego ponownego otwarcia zablokowanej tętnicy.

To wymaga szybkości. O ile tętnica nie zostanie otwarta w ciągu trzech godzin od zablokowania, można spodziewać się przynajmniej trwałego uszkodzenia. Ogólnie rzecz biorąc, większość uszkodzeń można zminimalizować, jeśli tętnica zostanie odblokowana w ciągu pierwszych sześciu godzin po ataku.

Do 12 godzin można uniknąć niektórych uszkodzeń. Następnie im dłużej trwa odblokowanie tętnicy, tym większe będą uszkodzenia.

Po zakończeniu ostrej fazy leczenia i ponownym otwarciu zablokowanej tętnicy pozostaje jeszcze wiele do zrobienia, aby ustabilizować serce i zmniejszyć ryzyko kolejnego zawału serca.

Zwykle obejmuje to długi okres rekonwalescencji, w tym program rehabilitacji oparty na ćwiczeniach, zmiany w diecie oraz stosowanie leków przeciwzakrzepowych (rozrzedzających krew) i leków kontrolujących lipidy.