Co socjologowie uważają za „przeciętne dziecko”?

Termin „przeciętne dzieci” odnosi się nie do wyników w nauce, ale do popularności. Jest to specjalistyczne określenie używane przez badaczy zainteresowanych socjometrią (badanie statusu społecznego). Badacze socjometryczni badają status dzieci, przeprowadzając ankiety i przypisując jedną z pięciu etykiet:

• Odrzucony
• Zaniedbany
• Przeciętny
• Popularny
• Kontrowersyjny

W ankietach przeprowadzanych wśród rówieśników dzieci proszone są o ocenę swojej grupy rówieśniczej (najczęściej klasy), odpowiadając na pytania takie jak:

• Kim są twoi najlepsi przyjaciele w tej grupie?
• Jakie trzy osoby z tej grupy NAJMNIEJ podziwiasz?
• Co trzy osoby z tej grupy najbardziej lubiłyby pójść na piknik?

Co to znaczy być przeciętnym?

Przeciętne dzieci to grupa porównawcza, obok której porównuje się wszystkie inne statusy socjometryczne — zaniedbane, odrzucone, popularne i kontrowersyjne. W rezultacie można najlepiej zrozumieć wyjątkowe cechy przeciętnych dzieci, poznając cechy dzieci w pozostałych czterech kategoriach.

Przeciętne dzieci radzą sobie dobrze w szkole. Nie są uważani za liderów ani naśladowców i nie wyróżniają się swoimi osiągnięciami czy zachowaniem. Są trochę lubiani przez niektórych rówieśników, a trochę nielubiani przez innych. Podczas gdy ich umiejętności i zachowania społeczne nie są tak spektakularne jak w grupie „popularnej”, dzieci ze średnimi wynikami są zwykle społecznie kompetentne.

Zalety i wady bycia przeciętnym

Dzieci, które należą do innych kategorii socjometrycznych, mogą cierpieć z powodu odrzucenia lub – z drugiej strony – z powodu zbyt wysokich oczekiwań. Dla dzieci, które są przeciętne, te problemy nie są problemem.

Mogą z łatwością nawiązywać przyjaźnie, radzić sobie z wymaganiami środowisk szkolnych i towarzyskich oraz bez większych trudności radzić sobie z rosnącymi oczekiwaniami wobec szkoły i pracy.

Z drugiej strony dzieci, które są „przeciętne”, rzadko są liderami. Podobnie mało prawdopodobne jest, aby wyróżniali się szczególnie silnymi talentami w dziedzinach takich jak wystąpienia publiczne, sport czy sztuka. W rezultacie mogą nie mieć możliwości lub motywacji do pokonywania przeszkód, robienia postępów w swoich obszarach zainteresowań lub podejmowania nieoczekiwanych wyzwań.