Co to jest insulina?

Insulina to hormon wytwarzany przez trzustkę, który pomaga metabolizować żywność i wykorzystywać ją do wytwarzania energii w całym organizmie. To jest kluczowa funkcja biologiczna. Problem z insuliną może mieć rozległy wpływ na dowolne lub wszystkie tkanki, narządy i układy.

Insulina ma kluczowe znaczenie dla ogólnego stanu zdrowia i przeżycia. Problemy z produkcją lub funkcjonowaniem insuliny mogą powodować hipoglikemię (niski poziom cukru we krwi), hiperglikemię (wysoki poziom cukru we krwi) i cukrzycę.

Jeśli masz jakąkolwiek cukrzycę, poznanie, jak insulina działa w organizmie, może pomóc wyjaśnić, dlaczego przyjmowanie codziennych zastrzyków insuliny lub noszenie pompy insulinowej lub plastra może być kluczowym aspektem twojego planu leczenia.

W tym artykule omówiono związek między insuliną, poziomem cukru we krwi (glukozą) i cukrzycą. Obejmuje również sposób, w jaki organizm wytwarza insulinę i sposoby, w jakie może wpłynąć na twoje zdrowie, jeśli masz jej za mało lub za dużo we krwi.

Jak powstaje insulina

Insulina jest produkowana przez trzustkę, gruczołopodobny narząd umiejscowiony w łuku dwunastnicy (pierwszej części jelita cienkiego), tuż za żołądkiem. Trzustka działa zarówno jako gruczoł zewnątrzwydzielniczy, jak i gruczoł dokrewny.

Funkcja zewnątrzwydzielnicza trzustki polega na wspomaganiu trawienia. Funkcja hormonalna trzustki polega na wytwarzaniu insuliny i innego hormonu zwanego glukagonem, który pomaga regulować poziom cukru we krwi. Komórki trzustki, które produkują glukagon, nazywane są komórkami alfa.

Insulina jest wytwarzana przez wyspecjalizowane komórki beta w trzustce, które są zgrupowane w grupy zwane wysepki Langerhanslub w skrócie wysepki. Zdrowa, dorosła trzustka ma około miliona wysepek, stanowiących około 5% całego narządu.

Jak działa insulina

Insulina to hormon magazynujący energię. Po posiłku pomaga komórkom wykorzystywać w razie potrzeby węglowodany, tłuszcze i białka oraz przechowywać to, co zostało (głównie w postaci tłuszczu) na przyszłość.

Organizm rozkłada te składniki odżywcze odpowiednio na cząsteczki cukru, cząsteczki aminokwasów i cząsteczki lipidów. Organizm przechowuje również i ponownie składa te cząsteczki w bardziej złożone formy.

Metabolizm węglowodanów

Poziom cukru we krwi wzrasta, gdy spożywana jest większość pokarmów, ale rośnie szybciej i dramatyczniej w przypadku węglowodanów. Układ pokarmowy uwalnia glukozę z pożywienia, a cząsteczki glukozy są wchłaniane do krwiobiegu. Rosnący poziom glukozy sygnalizuje trzustce wydzielanie insuliny w celu usunięcia glukozy z krwiobiegu.

Aby to zrobić, insulina wiąże się z receptorami insuliny na powierzchni komórek, działając jak klucz, który otwiera komórki na przyjęcie glukozy. Receptory insuliny występują w prawie wszystkich tkankach organizmu, w tym w komórkach mięśniowych i komórkach tłuszczowych.

Receptory insuliny składają się z dwóch głównych elementów:

• Część zewnętrzna wystaje poza komórkę i wiąże się z insuliną.
• Wewnętrzna część receptora sygnalizuje komórce wysłanie specjalnych białek zwanych transporterami glukozy, które odbierają i przenoszą glukozę przez komórkę. Gdy poziom cukru we krwi i insuliny spada, receptory opróżniają się, a transportery glukozy wracają do komórki.

Nadmiar cukru we krwi występuje również wtedy, gdy komórki nie są w stanie właściwie wykorzystać insuliny – co jest znane jako insulinooporność.

Może to być spowodowane problemem z kształtem insuliny (zapobieganie wiązaniu receptorów), brakiem receptorów insuliny, problemami z sygnalizacją lub nieprawidłowym działaniem transporterów glukozy.

Insulinooporność może również wystąpić w wyniku nadmiaru tkanki tłuszczowej.

Metabolizm tłuszczów

Insulina ma duży wpływ na metabolizm tłuszczów. Po posiłku insulina powoduje, że „dodatkowe” spożyte tłuszcze i glukoza są przechowywane w postaci tłuszczu do wykorzystania w przyszłości. Insulina odgrywa również kluczową rolę w funkcjonowaniu wątroby i komórkach tłuszczowych.

Funkcja wątroby

Insulina stymuluje tworzenie glikogenu z glukozy i jego magazynowanie w wątrobie. Wysoki poziom insuliny powoduje nasycenie wątroby glikogenem. Kiedy tak się dzieje, wątroba nie jest w stanie przechowywać więcej.

Następnie glukoza jest zamiast tego wykorzystywana do tworzenia kwasów tłuszczowych, które są przekształcane w lipoproteiny i uwalniane do krwioobiegu. Rozpadają się na wolne kwasy tłuszczowe i są wykorzystywane w innych tkankach. Niektóre tkanki wykorzystują je do tworzenia trójglicerydów.

Komórki tłuszczowe

Insulina powstrzymuje rozkład tłuszczu i zapobiega rozpadowi trójglicerydów na kwasy tłuszczowe. Gdy glukoza dostanie się do tych komórek tłuszczowych, może zostać wykorzystana do stworzenia związku zwanego glicerolem.

Glicerol można łączyć z nadmiarem wolnych kwasów tłuszczowych z wątroby w celu wytworzenia trójglicerydów, które następnie mogą gromadzić się w komórkach tłuszczowych.

Metabolizm białek

Insulina pomaga aminokwasom zawartym w białku dostać się do komórek. Bez odpowiedniej produkcji insuliny proces ten jest utrudniony, co utrudnia budowanie masy mięśniowej.

Insulina sprawia również, że komórki są bardziej podatne na potas, magnez i fosforany. Znane zbiorczo jako elektrolity, minerały te pomagają przewodzić prąd w ciele. W ten sposób wpływają na:

• Funkcja mięśni
• Kwasowość krwi
• Ilość wody w organizmie

Brak równowagi elektrolitowej może pogorszyć wysoki poziom cukru we krwi, ponieważ może to powodować nadmierne oddawanie moczu (wieluurię), co powoduje utratę większej ilości wody i elektrolitów.

Powiązane warunki

Kilka stanów jest związanych z problemami z używaniem lub produkcją insuliny, w tym cukrzycą, hipoglikemią i hiperglikemią.

Cukrzyca

Cukrzyca występuje w trzech postaciach, z których każda ma inną przyczynę wysokiego poziomu cukru we krwi.

• Cukrzyca typu 1: Choroba autoimmunologiczna, w której trzustka przestaje wytwarzać insulinę. Leczenie wymaga suplementacji insuliną. Ten przewlekły stan zwykle zaczyna się w dzieciństwie.

• Cukrzyca typu 2: Obejmuje niewystarczającą produkcję insuliny i/lub insulinooporność. Leczenie może obejmować suplementację insuliną, zmiany w diecie, regularne ćwiczenia i przyjmowanie leków. Ten przewlekły stan zwykle zaczyna się w wieku dorosłym.

• Cukrzyca ciążowa: tymczasowa insulinooporność spowodowana przez hormony ciążowe, która ustępuje po zakończeniu ciąży. Leczenie może obejmować suplementację insuliną, zmiany w diecie i regularne ćwiczenia.

Hipoglikemia

Hipoglikemia to niski poziom cukru we krwi. Osoby z cukrzycą są szczególnie podatne, ale może się to zdarzyć również u osób bez cukrzycy. Hipoglikemia jest potencjalnie niebezpiecznym stanem, którego objawy obejmują:

• Drżenie
• Wyzysk
• Głód
• Bół głowy
• Rozmazany obraz
• Senność
• Zawroty głowy
• Zamieszanie lub dezorientacja
• Drażliwość
• wojowniczość
• Trudności z koncentracją
• Słabość
• Nieregularne bicie serca

Poważniejsze objawy hipoglikemii to:

• Niezdolność do jedzenia lub picia
• Drgawki lub konwulsje
• Nieprzytomność

Hipoglikemia jest często skutkiem ubocznym leków przeciwcukrzycowych, zwłaszcza tych sklasyfikowanych jako sulfonylomoczniki oraz meglitynidy. Ryzyko hipoglikemii podczas przyjmowania tych leków wzrasta, jeśli:

• Jedz znacznie mniej niż zwykle
• Uzyskaj znacznie większą aktywność fizyczną niż zwykle
• Pij za dużo alkoholu bez wystarczającej ilości jedzenia
• Rozchorować się

Częste sprawdzanie poziomu cukru we krwi oraz przestrzeganie diety i ćwiczeń fizycznych może pomóc w uniknięciu hipoglikemii związanej z cukrzycą.

Inne przyczyny hipoglikemii to:

• Zaburzenia trawienia spowodowane operacją żołądka lub rzadkim niedoborem enzymów
• Leki, w tym aspiryna, sulfonamidy, pentamidyna i chinina
• Picie do upadłego
• Poważne choroby obejmujące wątrobę, nerki lub serce
• Niski poziom hormonów, w tym kortyzolu, glukagonu, epinefryny lub hormonu wzrostu
• Guzy trzustki

Hiperglikemia

Hiperglikemia to wysoki poziom cukru we krwi. Najczęstszą przyczyną hiperglikemii jest cukrzyca, ale może być również spowodowana:

• Infekcje
• Niektóre leki
• Zaburzenia równowagi hormonalnej
• Ciężkie choroby

Objawy hiperglikemii obejmują:

• Zwiększony głód i/lub pragnienie
• Rozmazany obraz
• Częste oddawanie moczu
• Bół głowy
• Zmęczenie
• Niezamierzona utrata wagi
• Infekcje pochwy
• Infekcje skóry
• Powolne gojenie się ran

U osoby z cukrzycą typu 1 hiperglikemia może prowadzić do potencjalnie śmiertelnego stanu zwanego kwasica ketonowa, w którym we krwi gromadzą się toksyczne kwasy. Objawy kwasicy ketonowej obejmują:

• Wymioty
• Odwodnienie
• Owocowo pachnący oddech
• Trudne oddychanie lub hiperwentylacja
• Szybkie bicie serca
• Dezorientacja, zamieszanie
• Śpiączka

Nieleczona, trwająca hiperglikemia może prowadzić do wielu problemów, w tym:

• Uszkodzone nerwy, zwiększające ryzyko problemów ze wzrokiem, chorób nerek i problemów z gojeniem
• Uszkodzone naczynia krwionośne, zwiększające ryzyko zawału serca i udaru mózgu
• Uszkodzenia innych narządów i tkanek

Streszczenie

Trzustka pełni dwie kluczowe role: pomaga w trawieniu i wytwarza hormon insuliny.

Twoje ciało potrzebuje insuliny, aby zapobiec zbyt wysokiemu lub zbyt niskiemu poziomowi cukru we krwi. Umożliwia również komórkom w wątrobie, mięśniom i tłuszczu pobieranie cukrów ze spożywanych pokarmów i wykorzystywanie ich jako energii.

Jeśli twoje ciało nie wytwarza odpowiedniej ilości insuliny lub nie wykorzystuje jej efektywnie, możesz rozwinąć problemy zdrowotne, takie jak cukrzyca, hiperglikemia lub hipoglikemia. Nieleczone stany te mogą być bardzo niebezpieczne.

Nie ma lekarstwa na insulinooporność w cukrzycy typu 1, ale można ją leczyć za pomocą suplementów insuliny.

Dla innych istnieją sposoby na zapobieganie problemom z insuliną, które mogą prowadzić do cukrzycy typu 2, takie jak przestrzeganie zbilansowanej, bogatej w składniki odżywcze diety, utrzymywanie prawidłowej wagi, regularne ćwiczenia i rzucenie palenia papierosów.

Weź sobie radę swojego lekarza do serca i nigdy nie lekceważ wpływu, jaki mogą mieć zmiany stylu życia.