Co musisz wiedzieć o szczepionkach na żywe wirusy

Szczepionka z żywym wirusem zawiera żywego, osłabionego (atenuowanego) wirusa, który pomaga organizmowi rozwinąć odpowiedź immunologiczną bez rozwoju objawów choroby, której ma zapobiegać.

Osłabiony wirus „uczy” twój układ odpornościowy rozpoznawania patogenów chorobotwórczych i ataków specyficznych dla patogenów. Wiele szczepionek tego typu pozwala na dożywotnią odporność już przy jednej lub dwóch dawkach.

Czym różnią się żywe szczepionki

Żywe szczepionki atenuowane należą do najskuteczniejszych interwencji zapobiegawczych w historii medycznej. Ze względu na globalne programy szczepień w 1980 roku uznano, że ospa została zwalczona, podczas gdy polio i odra zostały uznane za wyeliminowane w niektórych częściach świata.

Żywe szczepionki wirusowe to tylko jeden rodzaj szczepionki. Istnieją inne typy, które nie obejmują żywych wirusów ani bakterii. Obejmują one:

• Szczepionki inaktywowane: Nazywane również szczepionkami „zabitymi” lub „inaktywowanymi pełnokomórkowymi”, obejmują one martwego wirusa lub bakterie, które układ odpornościowy nadal uważa za szkodliwe, wywołując odpowiedź immunologiczną specyficzną dla patogenu. Doroczny szczepionka przeciw grypie jest tego przykładem, podobnie jak szczepionki przeciwko wściekliźnie i wirusowemu zapaleniu wątroby typu A.

• Szczepionki toksoidowe: te szczepionki nie wytwarzają odporności na rzeczywistą infekcję. Zawierają raczej chemicznie zmienioną toksynę wytwarzaną przez bakterie lub wirusy, na które reaguje układ odpornościowy, zapobiegając szkodliwym skutkom infekcji. Szczepionka przeciw tężcowi jest jednym z takich przykładów.

• Szczepionki podjednostkowe: te szczepionki zawierają białko lub część wirusa lub bakterii, które wywołują odpowiedź immunologiczną specyficzną dla patogenu. Wirusowe zapalenie wątroby typu B, wirus brodawczaka ludzkiego (HPV) i krztusiec (koklusz) należą do chorób, którym zapobiegają tego typu szczepionki.

• Szczepionki skoniugowane: Ten rodzaj szczepionki jest skierowany do bakterii, które mają zewnętrzną powłokę złożoną z cząsteczek cukru (polisacharydów). Ta powłoka ma na celu ukrycie bakterii i zapobieganie odpowiedzi immunologicznej. Te szczepionki są skuteczne u małych dzieci z niedojrzałym układem odpornościowym. Szczepionka przeciwko Haemophilus influenzae typu B (Hib) jest jednym z takich przykładów.

Rodzaje żywych szczepionek wirusowych

Żywe, atenuowane szczepionki wirusowe są zazwyczaj dostarczane przez wstrzyknięcie, chociaż niektóre są dostępne w postaci aerozolu do nosa lub przyjmowane doustnie. Obejmują one:

• Szczepionki przeciwko ospie wietrznej (varicella)

• FluMist (donosowy spray przeciw grypie)

• Szczepionki przeciwko odrze, śwince i różyczce (MMR)
• Szczepionka przeciwko japońskiemu zapaleniu mózgu
• Doustna szczepionka przeciw polio (nie jest już stosowana w Stanach Zjednoczonych)

• Szczepionki przeciwko rotawirusom

• Szczepionka przeciw ospie (przerwana na całym świecie ze względu na eradykację ospy)

• Szczepionka przeciw żółtej febrze

Zalety

Żywe szczepionki atenuowane zapewniają korzyści, których inne szczepionki mogą nie zapewnić.

Ogólnie rzecz biorąc, żywe szczepionki są trwalsze, co oznacza, że ​​organizm dłużej zachowa swoją immunologiczną „pamięć” patogenu niż w przypadku szczepionek zabitych lub podjednostkowych. Z tego powodu zastrzyki przypominające nie są potrzebne tak często lub wcale w przypadku niektórych żywych szczepionek. Na przykład żywa atenuowana szczepionka przeciwko wirusowemu zapaleniu wątroby typu A może działać ochronnie przez 20 lat lub dłużej.

Co więcej, odpowiedź układu odpornościowego na żywe szczepionki jest zwykle równoważna naturalnej infekcji bez związanych z nią szkód. Większość żywych szczepionek zapewnia ochronę na całe życie.

Szczepionki zawierające żywe wirusy są również coraz częściej wykorzystywane przez naukowców jako „wektory wirusowe” w terapii genowej. Ponieważ osłabione wirusy są nadal „zaprogramowane” do atakowania określonych komórek, mogą przyczepiać się do komórki ze zmodyfikowanym DNA i wszczepiać ją, aby potencjalnie leczyć dziedziczne zaburzenia genetyczne.

Potrzebne są dodatkowe badania nad wykorzystaniem szczepionek w ten sposób.

Wady i rozważania

Jedną z wad żywych szczepionek jest to, że wymagają chłodzenia, co może ograniczać możliwość ich stosowania w obszarach o ograniczonych zasobach. Jeśli te szczepionki nie będą przechowywane w odpowiedniej temperaturze, mogą stać się nieaktywne, a immunizacja może nie być skuteczna.

Ponadto niektóre szczepionki zawierające żywe wirusy występują w postaci proszku i przed podaniem wymagają rozpuszczenia w specjalnym rozcieńczalniku (płynie). Błąd administratora może również podważyć skuteczność szczepionki.

Chociaż niewielkie, istnieje ryzyko, że osłabiony żywy wirus może spowodować chorobę, której miał zapobiegać. Dzieje się tak szczególnie w przypadku osób, które mają poważnie obniżoną odporność. W przypadku braku normalnej odpowiedzi immunologicznej osłabiony wirus ma potencjał do replikacji i, w rzadkich przypadkach, powrotu do swojego naturalnego stanu zjadliwości.

Zgodnie z ogólną zasadą, żywych atenuowanych szczepionek nie należy podawać osobom ze znacznie obniżoną odpornością, w tym:

• Osoby przyjmujące codziennie sterydy w dużych dawkach
• Osoby przechodzące chemioterapię
• Biorcy przeszczepów narządów
• Osoby z zaawansowaną infekcją HIV
• Ci, którzy są w ciąży

Mimo to zdarzają się sytuacje, w których korzyści ze szczepienia tych osób przewyższają ryzyko. W takich przypadkach konieczna jest konsultacja ekspercka w celu ustalenia, czy zastosowanie żywej szczepionki atenuowanej jest właściwe.

Szczepionki to jedna z prawdziwych historii sukcesu w dziedzinie zdrowia publicznego. Tężec, błonica, świnka i polio to przykłady chorób, które kiedyś były powszechne, ale obecnie są rzadko spotykane w Stanach Zjednoczonych. Nawet jeśli nie uda się jej wyeliminować, szczepionki mogą znacznie zmniejszyć częstość występowania i nasilenie wielu przerażających infekcji.

Mając to na uwadze, niedawny ruch antyszczepionkowy grozi odwróceniem wielu z tych zdobyczy w postaci chorób takich jak odra, które zostały uznane za wyeliminowane w Stanach Zjednoczonych w 2000 roku, a teraz pojawiają się ponownie w regionalnych epidemiach nie tylko w Ameryce, ale także za granicą.