Przegląd zaburzeń poznawczych w stwardnieniu rozsianym

Upośledzenie funkcji poznawczych to utrata pewnych funkcji umysłowych, w tym uczenia się, pamięci, percepcji i rozwiązywania problemów. Chociaż termin ten zwykle kojarzy się z demencją lub chorobą Alzheimera, nie zawsze jest tak ciężki lub wyniszczający w przypadku innych chorób, takich jak stwardnienie rozsiane (MS).

W przypadku SM objawy mogą być na początku tak subtelne, że ludzie ich nie zauważają. Innym razem mogą zdawać sobie sprawę z umysłowych usterek, ale przypisują im wszystko, od starzenia się po zwykłe zmęczenie.

Prawie 50 procent osób ze stwardnieniem rozsianym doświadcza jakiejś formy dysfunkcji poznawczych w trakcie swojej choroby.

Objawy

Ze względu na sposób, w jaki choroba postępuje i części ośrodkowego układu nerwowego, na które wpływa, osoby z dysfunkcją poznawczą związaną z SM często doświadczają upośledzenia pamięci, uwagi, koncentracji, przetwarzania informacji, percepcji wzrokowej, umiejętności werbalnych i innych funkcji wykonawczych jako planowanie lub ustalanie priorytetów.

Objawy zaburzeń poznawczych związanych z SM mogą się różnić w zależności od osoby. Co więcej, nasilenie i częstość objawów mogą również ulegać wahaniom, od zdarzeń sporadycznych do bardziej uporczywych, wyniszczających zaburzeń.

Wśród najczęstszych objawów:

• Deficyt pamięci krótkotrwałej: Jest to niezdolność do zapamiętania prostych, ostatnich zadań lub wydarzeń. Może to być tak nieszkodliwe, jak niemożność zapamiętania numeru telefonu, na który właśnie spojrzałeś, zapomnienie, czy zażyłeś leki, czy nie, lub utrata świadomości tego, o czym właśnie rozmawiałeś.

• Problemy z abstrakcyjną konceptualizacją: Abstrakcyjna konceptualizacja jest kluczem do uczenia się i planowania. Obejmuje niematerialne koncepcje, idee lub teorie. Upośledzenie funkcji poznawczych może zakłócać zdolność do konceptualizacji rzeczy, które są potrzebne do planowania lub podejmowania działań.

• Deficyt uwagi: Odnosi się to do łatwego rozpraszania się lub niezdolności do skupienia się na zadaniu.

• Powolne przetwarzanie informacji: oznacza to po prostu, że przetwarzanie za pomocą zmysłów tego, co czytasz, słyszysz lub doświadczasz, zajmuje ci więcej czasu. W rezultacie możesz się zgubić, ponieważ masz mniejszą zdolność przetwarzania informacji przestrzennych lub mniejszą zdolność rozumienia sygnałów społecznych podczas rozmów lub spotkań.

Problemy poznawcze są czasami na tyle poważne, że przeszkadzają w pracy lub w każdej sytuacji wymagającej szybkiego lub złożonego myślenia. Nawet w sytuacjach społecznych, gdy oznaki dysfunkcji stają się bardziej widoczne, mogą rozwinąć się niezręczność i niepokój. Izolacja nie jest niczym niezwykłym.

Powoduje

Chociaż wiele objawów zaburzeń poznawczych związanych ze stwardnieniem rozsianym odzwierciedla objawy innych stanów, takich jak zespół deficytu uwagi (ADD) lub zespół lęku społecznego (SAD), przyczyny są bardzo różne.

SM charakteryzuje się nieprawidłową odpowiedzią immunologiczną, która powoduje postępujące uszkodzenie ochronnej powłoki komórek nerwowych (osłonka mielinowa) i powstawanie zmian chorobowych w częściach ośrodkowego układu nerwowego.

Ponadto choroba może powodować atrofię i kurczenie się niektórych części mózgu i rdzenia kręgowego, w tym ciała modzelowatego, które łączy prawą i lewą stronę mózgu.

Ostatecznie objawy różnią się w zależności od umiejscowienia urazu i mogą być komplikowane przez inne typowe objawy SM, takie jak depresja i zmęczenie.

Diagnoza

Nie ma konkretnego testu potwierdzającego diagnozę upośledzenia funkcji poznawczych, chociaż niektóre testy można wykonać, a ich wyniki rozważyć wraz z innymi czynnikami. Wielu świadczeniodawców diagnozuje łagodne zaburzenia poznawcze (MCI) na podstawie następujących kryteriów opracowanych przez panel międzynarodowych ekspertów:

• Masz problemy z pamięcią lub inną funkcją umysłową: Możesz mieć problemy z pamięcią, planowaniem, wykonywaniem instrukcji lub podejmowaniem decyzji. Twoje wrażenia powinny być potwierdzone przez kogoś bliskiego.

• Z czasem zmalałeś: dokładna historia medyczna pokazuje, że twoja zdolność poznawcza spadła z wyższego poziomu. Tę zmianę najlepiej potwierdza członek rodziny lub bliski przyjaciel.

• Nie ma to wpływu na ogólną sprawność umysłową i codzienną aktywność: Twoja historia medyczna pokazuje, że ogólne zdolności i codzienne czynności na ogół nie są osłabione, chociaż określone objawy mogą powodować niepokój i niedogodności.

• Testy stanu psychicznego wykazują łagodny poziom upośledzenia dla twojego wieku i poziomu wykształcenia: pracownicy służby zdrowia często oceniają sprawność umysłową za pomocą krótkiego testu, takiego jak Mini-Mental State Examination (MMSE). Bardziej szczegółowe testy neuropsychologiczne mogą pomóc określić stopień upośledzenia pamięci, które rodzaje pamięci są najbardziej dotknięte i czy inne zdolności umysłowe również są upośledzone.

• Twoja diagnoza to nie demencja: problemy, które opisujesz i które Twój lekarz dokumentuje poprzez raporty potwierdzające, Twoją historię medyczną i testy stanu psychicznego, nie są wystarczająco poważne, aby można je było zdiagnozować jako chorobę Alzheimera lub inny rodzaj demencji.

W ramach badania fizykalnego Twój lekarz może wykonać pewne testy neurologiczne, które wskazują, jak dobrze działa Twój mózg i układ nerwowy. W niektórych przypadkach może zlecić rezonans magnetyczny lub tomografię komputerową (CT), aby sprawdzić, czy nie ma guza mózgu, udaru mózgu lub krwawienia.

Leczenie

Badania nad leczeniem zaburzeń poznawczych w SM są wciąż na wczesnym etapie. Obecne leki modyfikujące przebieg choroby mogą przynieść pewną ulgę, zapobiegając postępowi choroby. Badane są inne eksperymentalne terapie, ale do tej pory nie wykazano, aby aktywnie odwracały objawy upośledzenia.

To nie znaczy, że nic nie możesz zrobić. W rzeczywistości, stając się bardziej świadomym swojego stanu, często możesz znaleźć sposoby na „obejście” wszelkich wyzwań, z którymi możesz się zmierzyć i dostosować swój styl życia, aby lepiej sobie radzić.

• Zacznij od radzenia sobie ze swoimi nastrojami: Jeśli doświadczasz zmian psychicznych lub emocjonalnych, których nie możesz wyjaśnić, skontaktuj się z lekarzem, aby się sprawdził. W niektórych przypadkach możesz doświadczać objawów depresji, które są nie tylko powszechne u osób z SM, ale które można wkrótce wyleczyć.

• Znajdź wsparcie: zamiast radzić sobie samemu, zwróć się do rodziny, przyjaciół, doradców lub grup wsparcia. Im bardziej te obawy są ujawniane, tym mniej możesz odczuwać potrzebę ich ukrywania, usprawiedliwiania lub minimalizowania.

• Zaplanuj swój dzień: zawsze planuj swoje najtrudniejsze zadanie na tę porę dnia, kiedy czujesz się najlepiej. W ten sposób możesz być bardziej produktywny i lepiej ustalać priorytety zadań.

• Kompensuj niedociągnięcia: Jeśli masz słabą pamięć, skup się na organizacji. Jeśli chcesz nauczyć się czegoś nowego, poświęć dodatkowy czas na ćwiczenie i zrób wiele notatek, do których możesz się odnieść. Jeśli masz problem z uwagą, ustal godzinę zakończenia aktywności i użyj alarmu, aby utrzymać się w harmonogramie (lub przypomnieć, jeśli zboczyłeś z kursu).

• Ćwicz swój mózg: chociaż twój mózg nie jest mięśniem, działa jak jeden. Im więcej ćwiczysz (arytmetyka mentalna, gry pamięciowe, łamigłówki), tym bardziej prawdopodobne jest, że zachowasz pewne kluczowe funkcje przetwarzania.

• Wysypiaj się: unikaj wszystkiego, co może Cię stymulować przed snem i staraj się zasypiać i budzić się o tej samej porze każdego dnia, także w weekendy.

Doświadczanie deficytów w funkcjonowaniu poznawczym może być niepokojące i denerwujące, ale trzymanie się na szczycie leczenia SM i nauczenie się, jak radzić sobie z problemami za pomocą obejść, może pomóc. Ponadto, chociaż SM może wpływać na zdolności poznawcze, inne funkcje mózgu, takie jak intelekt, umiejętności konwersacyjne, czytanie ze zrozumieniem i pamięć długotrwała, zwykle pozostają nietknięte.